ที่มาของการศึกษา: ตั้งแต่ปี 2543 ที่มีรายงานพบโรคเมลิออยด์ในสัตว์ซึ่งมีสาเหตุจากการติดเชื้อ Burkholderia pseudomallei เกิดขึ้นเป็นประจำในจังหวัดราชบุรีและมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ข้อสังเกตดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าในพื้นที่จังหวัดราชบุรีมีโรคเมลิออยด์เป็นโรคประจำถิ่น ดังนั้นจำเป็นต้องมีการเฝ้าติดตามตรวจสอบเพื่อให้ทราบถึงสภาวะการติดเชื้อ B. pseudomallei ในสัตว์ วิธีการ: เก็บตัวอย่างอวัยวะและเนื้อเยื่อแบบเจาะจงเฉพาะที่มีรอยโรคจากซากสัตว์ในโรงฆ่าสัตว์ในจังหวัดนครปฐมและราชบุรี ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2559 ถึงเมษายน 2560 จำนวน 400 ตัวอย่าง จากนั้นทำการเพาะเชื้อและจำแนกชนิดเชื้อ ทดสอบความไวเชื้อต่อยาต้านจุลชีพด้วยวิธี broth microdilution และตรวจสอบรูปแบบทางพันธุกรรมของเชื้อโดยวิธี pulsed field gel electrophoresis (PFGE) ผล: ผลการเพาะเชื้อโดยรวมพบ B. pseudomallei 23.3% (93/400) โดยตัวอย่างอวัยวะและเนื้อเยื่อที่เก็บจากซากสุกรในโรงฆ่าสัตว์ในจังหวัดนครปฐมพบเชื้อ 26.0% (52/200) ส่วนตัวอย่างที่เก็บจากโรงฆ่าสัตว์ในจังหวัดราชบุรีพบเชื้อจากอวัยวะและเนื้อเยื่อจากซากสุกร 20.8% (40/192) และซากแพะ 100% (1/1) แต่ไม่พบ B. pseudomallei จากซากโคเนื้อ (0/7) ลักษณะรอยโรคที่พบเชื้อจำแนกเป็นแบบฝีหนอง 40.7% (81/199) เยื่อหุ้มอวัยวะอักเสบ 7.4% (9/121) มีเลือดคั่ง 4.2% (1/24) เป็นหย่อมสีขาว 2.7% (1/37) และมดลูกอักเสบ 100% (1/1) ผลเพาะเชื้อจากตัวอย่างที่มีรอยโรคแบบฝีหนองพบ B. pseudomallei จากม้าม 53.2% (33/62) ตับ 40.4% (36/89) ปอด 23.8% (10/42) และต่อมน้ำเหลือง 66.7% (2/3) การทดสอบความไวเชื้อต่อยาต้านจุลชีพพบว่าเชื้อมีความไวสูงสุด 100% (93/93) ต่อยา ceftazidime และ imipenem รองลงมาคือ amoxicillin-clavulanic acid 98.9% (92/93), doxycycline 92.5% (86/93) และ tetracycline 91.4% (85/93) ในขณะที่ยา trimethoprim-sulfamethoxazole มีประสิทธิผลต่อเชื้อเพียง 34.4% (32/93) ผลการตรวจสอบรูปแบบทางพันธุกรรมพบเชื้อมีลายพิมพ์ดีเอ็นเอแตกต่างกัน จำนวน 46 รูปแบบ เชื้อซึ่งแยกได้จากตัวอย่างที่เก็บจากโรงฆ่าสัตว์ในจังหวัดนครปฐมพบ 31 รูปแบบ และจากจังหวัดราชบุรีพบ 17 รูปแบบ สรุป: การศึกษาครั้งนี้ดำเนินการเฉพาะในจังหวัดนครปฐมและราชบุรี ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่ามีสัตว์ติดเชื้อ B. pseudomallei รวมอยู่ในกลุ่มสัตว์สุขภาพดีที่เข้าฆ่าในโรงฆ่าสัตว์ อวัยวะที่พบการติดเชื้อได้บ่อยคือม้าม ตับ และปอด ซึ่งส่วนใหญ่พบเชื้อได้จากรอยโรคแบบฝีหนอง โดยเชื้อที่พบมีความหลากหลายทางพันธุกรรมสูง อย่างไรก็ตามมีความเป็นไปได้ที่อาจมีสัตว์ติดเชื้อ B. pseudomallei ในพื้นที่อื่นๆ ดังนั้นการเฝ้าระวังโรคเมลิออยด์ในสัตว์ควรดำเนินการให้ครอบคลุมทั่วประเทศ เพื่อให้การป้องกัน ควบคุม และกำจัดโรคเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ