ความสัมพันธ์ระหว่างสนิปของยีนเลปตินกับคุณภาพซาก ในโคเนื้อลูกผสมแองกัส x พื้นเมือง 50% ณชัย ศราธพันธุ์ 1 สายใจชื่นสุข1 กัลยา เก่งวิกย์กรรม1 บทคัดย่อ วัตถุประสงค์ในการศึกษาครั้งนี้เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างสนิปของยีนเลปตินกับคุณภาพซากใน โคลูกผสมแองกัส x พื้นเมือง 50% จากการศึกษาความถี่ของสนิปจีโนไทป์ยีนเลปตินส่วนโปรโมเตอร์ (Leptin-5UTR) ในโคลูกผสมแองกัส x พื้นเมือง 50% จ านวน 133 ตัว พบว่ามีความถี่จีโนไทป์ของยีนเลปติน CC, CT และ TT เท่ากับ 0.53, 0.44 และ 0.03 ตามล าดับ เมื่อวิเคราะห์ตามกฏของ Hardy-Weinberg equilibrium (HWE) พบว่ามีความถี่จีโนไทป์ของยีนเลปติน CC, CT และ TT เท่ากับ 0.57, 0.37 และ 0.06 ตามล าดับ ซึ่งมีความถี่อัลลิล C และ T เท่ากับ 0.75 และ 0.25 ตามลำดับ อิทธิพลสนิปของยีนเลปติน กับคุณภาพซากในขณะมีชีวิตซึ่งวัดโดยใช้เครื่องอัลตราซาวน์ ในโคลูกผสมแองกัส x พื้นเมือง 50% จ านวน 81 ตัว ซึ่งเป็นเพศผู้ตอน 16 ตัวและเพศเมีย 65 ตัว พบว่าโคเพศผู้และเพศเมียที่มีสนิปจีโนไทป์ CC และ CT มีค่าเฉลี่ยพื้นที่หน้าตัดกล้ามเนื้อสันนอก (นิ้ว2 ) ไขมันแทรกเนื้อ (%) ความหนาของไขมันที่หลัง (นิ้ว) และความหนาของไขมันที่ สะโพก (นิ้ว) ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ (p>0.05) อย่างไรก็ตาม ผล การศึกษาคุณภาพซากหลังจากสัตว์ถูกฆ่าและบ่มซากเป็นเวลา 14 วัน ในโคเพศผู้ที่ตอน อายุเฉลี่ย 2.43?0.13 ปีน้ าหนักเฉลี่ย 412.42?10.94 กิโลกรัม จ านวน 11 ตัว และเพศเมียอายุเฉลี่ย 2.60?0.17 น้ าหนักเฉลี ่ย 391.07?15.12 กิโลกรัม จ านวน 15 ตัว พบว่าโคเพศผู้ที่มีสนิปจีโนไทป์ CC มีค่า พื้นที่หน้าตัดสันนอก (นิ้ว2 ) ต่อน้ าหนัก100 กิโลกรัม คะแนนไขมันแทรกเนื้อ (0-9) ความหนาของไขมันที่ หลัง (นิ้ว) และค่าแรงตัดผ่านเนื้อ (กิโลกรัม) เฉลี่ยเท่ากับ 2.33, 2.63, 0.22 และ 11.02 ตามล าดับ ส่วนโค เพศผู้ที่มีสนิปจีโนไทป์ CT มีค่าเท่ากับ 2.31, 3.00, 0.24 และ 10.43 ตามล าดับ ซึ่งค่าเฉลี่ยของโคทั้งสอง กลุ่มไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ (p>0.05) ในขณะที่โคเพศเมียที่มีสนิปจีโนไทป์ CC มี ค่าเฉลี่ยพื้นที่หน้าตัดสันนอก (นิ้ว 2 ) ต่อน้ าหนัก100 กิโลกรัม คะแนนไขมันแทรกเนื้อ (0-9) ความหนาของ ไขมันที่หลัง (นิ้ว) และค่าแรงตัดผ่านเนื้อ (กก) เฉลี่ยเท่ากับ 3.22, 1.00, 0.52 และ 19.85 ตามล าดับ ส่วน โคเพศเมียที่มีสนิปจีโนไทป์ CT มีค่าเท่ากับ 2.68, 2.00, 0.35 และ 11.61 ตามล าดับ ซึ่งโคเพศเมียที่มีสนิป จีโนไทป์ CC มีพื้นที่หน้าตัดกล้ามเนื้อสันนอกมากกว่าโคที่มีสนิปจีโนไทป์ CT (p<0.05, r = -0.38) ในทาง ตรงกันข้ามโคเพศเมียที่มีสนิปจีโนไทป์ CT มีคะแนนไขมันแทรกเนื้อมากกว่า (p<0.01, r = 0.38) และมี ค่าแรงตัดผ่านเนื้อน้อยกว่า (p<0.05, r = -0.62) โคเพศเมียที่มีสนิปจีโนไทป์ CC ผลจากการศึกษาในครั้งนี้ สรุปได้ว่า โคเพศเมียที่มีอัลลิล C จะให้คุณลักษณะพื้นที่หน้าตัดกล้ามเนื้อสันนอกมากกว่าอัลลิล T ส่วนอัล ลิล T จะให้คุณลักษณะคะแนนไขมันแทรกเนื้อและความนุ่มของเนื้อมากกว่าอัลลิล C ค าส าคัญ : โคลูกผสมแองกัสxพื้นเมืองไทย50% คุณภาพซาก สนิป จีโนไทป์ ยีนเลปติน เลขทะเบียนวิจัย : 53(1)-0408-037 1 ส านักเทคโนโลยีชีวภาพการผลิตปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์ ต. บางกะดี อ. เมือง จ. ปทุมธานี12000