พื้นที่ปกปักพันธุกรรมพืช อพ.สธ. เขื่อนน้ำพุง จังหวัดสกลนคร มีพื้นที่ประมาณ 2,508 ไร่ (4.01 ตร.กม.) เป็นป่าเต็งรังร้อยละ 67.8 ป่าเบญจพรรณร้อยละ 27.8 และพื้นที่เพาะปลูกร้อยละ 4.4 ความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 215-315 เมตร น้ำในเขื่อนน้ำพุงมีคุณภาพจัดอยู่ในแหล่งน้ำผิวดินประเภทที่ 2 เหมาะสำหรับกับการใช้ประโยชน์เพื่อการอุปโภคและบริโภคได้ โดยต้องผ่านการฆ่าเชื้อโรคก่อน ในช่วงฤดูฝน ค่าออกซิเจนละลายมีค่าต่ำ แต่แบคทีเรียโคลิฟอร์มทั้งหมดและฟีคัลโคลิฟอร์มมีค่ามากที่สุด พบเชื้ออีโคไลในทุกจุดที่ทำการศึกษา และมีการเพิ่มขึ้นของไนเตรตและฟอสเฟตมากในฤดูฝน ดินในป่าเบญจพรรณมีปริมาณคาร์บอนอินทรีย์ ไนโตรเจน คาร์บอนต่อไนโตรเจน และโปแตสเซียม มากกว่าดินในป่าเต็งรัง ส่วนค่าฟอสฟอรัสของดินในป่าทั้งสองไม่ต่างกัน การสำรวจความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตพบ 883 ชนิด เป็นพืช 249 ชนิด สัตว์มีกระดูกสันหลัง 172 ชนิด สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง 252 ชนิด เห็ด 105 ชนิด ไลเคน 59 ชนิด และไรโซเบียม 46 ไอโซเลท ซึ่งไรโซเบียมในกลุ่ม B. elkanii ที่แยกได้จากปมรากของถั่วหิงหาย สามารถพัฒนาให้เป็นปุ๋ยชีวภาพเพื่อการบำรุงดินได้ ป่าเบญจพรรณมีความหลากหลายของชนิดต้นไม้และแมลงมากกว่าในป่าเต็งรัง แต่ความหลากหลายของเห็ดและไลเคนพบในป่าเต็งรังมากกว่าในป่าเบญจพรรณ นอกจากนั้นป่าเบญจพรรณยังมีปริมาณคาร์บอนสะสมในพืชทั้งบนดินและใต้ดินมากกว่าในป่าเต็งรัง โดยมีค่า 179.3 และ 121.6 ตัน/แฮกแตร์ ตามลำดับ ทำให้พื้นที่ศึกษาแห่งนี้มีการสะสมคาร์บอนในป่าไม้รวมทั้งสิ้น 55,958 ตัน จากการสอบถามชาวบ้านพบหมอพื้นบ้าน 55 ราย และมีการใช้สมุนไพร 108 ชนิด ในพื้นที่รอบเขื่อนน้ำพุง การสำรวจความหลากหลายของพรรณพืชในพื้นที่อนุรักษ์มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี จังหวัดนครราชสีมา พบพืชมากกว่า 150 ชนิด จากพืชเหล่านั้น ผักเป็ดไทย ว่านพร้าว และหญ้างวงช้าง สามารถกระตุ้นให้มดลูกหดตัวได้ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการนำไปใช้ในทางคลินิก ในทำนองเดียวกัน ใบขี้เหล็กและใบชะพลูมี ฟีโนลิกในปริมาณสูง สามารถยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ไลเปส อะไมเลส และกลูโคซิเดสได้ ทำให้ลดการย่อยและการดูดซึมไขมันและคาร์โบไฮเดรตได้ ช่วยป้องกันและรักษาโรคอ้วน โรคเบาหวาน และลดระดับน้ำตาลในเลือดได้ ส่วนการคัดแยกเชื้อแบคทีเรียจากบริเวณพื้นที่ป่าในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี พบแบคทีเรียที่สามารถสร้างสารปฏิชีวนะได้ ซึ่งบางไอโซเลท ก็สามารถสร้างสารต้านจุลินทรีย์ได้หลายชนิด แบคทีเรียส่วนใหญ่ที่แยกได้จากดินในแถบนี้มีความสามารถเจริญและสร้างสารปฏิชีวนะได้ที่อุณหภูมิสูง น่าจะมีการศึกษาวิจัยต่อไป