งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปของการปลุกข้าวสังข์หยดพัทลุงของเกษตรกรและศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนจากการลงทุนปลูกข้าวสังข์หยดพัทลุงของเกษตรกรในพื้นที่ 5 อำเภอของจังหวัดพัทลุง ได้แก่ อำเภอเมืองพัทลุง รองลงมาเป็นอำเภอควนขนุน อำเภอปากพะยูน อำเภอเขาชัยสนและอำเภอบางแก้ว ประชากรที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการส่งเสริมการผลิตข้าวสังข์หยดพัทลุง จำนวน 400 ราย กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 196 คน เครื่องมือในการรวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถาม จากการวิจัยในครั้งนี้ ได้แบ่งพื้นที่การปลูกข้าวสังข์หยดพัทลุง ออกเป็น 3 ขนาด ประกอบด้วย พื้นที่ปลูกขนาดเล็ก 1-10 ไร่ พื้นที่ปลูกขนาดกลาง 11-29 ไร่ และพื้นที่ปลูกขนาดใหญ่ 30 ไร่ขึ้นไป ผลการประเมินและวิเคราะห์ต้นทุนจากการลงทุนในการปลูกข้าวสังข์หยดพัทลุงในแต่ละขนาดของพื้นที่ปลูกข้าว พบว่า พื้นที่การปลูกข้าวที่ได้รับความคุ้มค่าในการลงทุน มากที่สุด เป็นพื้นที่ขนาดเล็ก (1-10 ไร่) โดยมีมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) เท่ากับ 11,601.83 บาท อัตราส่วนผลตอบแทนต่อต้นทุน (B/C) เท่ากับ 1.63 เท่าและอัตราผลตอบแทนภายใน (IRR) เท่ากับ 20.02% ซึ่งมากกว่า พื้นที่ปลูกขนาดใหญ่ (30 ไร่ขึ้นไป) โดยมีมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) เท่ากับ 9,722.82 บาท อัตราส่วนผลตอบแทนต่อต้นทุน (B/C) เท่ากับ 1.47 เท่าและอัตราผลตอบแทนภายใน (IRR)เท่ากับ 17.02% และพื้นที่ขนาดกลาง (11-29 ไร่) มีมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) เท่ากับ 7,859.66 บาท อัตราส่วนผลตอบแทนต่อต้นทุน (B/C) เท่ากับ 1.45 เท่าและอัตราผลตอบแทนภายใน (IRR) เท่ากับ 16.90% และผลการวิเคราะห์ปัญหาแบะอุปสรรคของการปลูกข้าวสังข์หยดพัทลุงของเกษตรกรโดยภาพรวม มากที่สุดพบว่า (1) ด้านการผลิตคือ ขาดน้ำในการทำการเกษตร เพราะฝนตกไม่เป็นไปตามฤดูกาลต้องการให้ชลประทานเข้ามาดูแลเรื่องนี้ ร้อยละ 7.69 (2) ด้านต้นทุนการผลิต คือ ต้นทุนสูงประมาณ 3,500 บาท เนื่องจากต้องจ้างทั้งหมด ร้อยละ 7.69 (3) ด้านการตลาด คือ ข้าวสังข์หยดมีตลาดรองรับค่อนข้างน้อยมีเฉพาะโรงสีของสหกรณ์ได้ราคาดี แต่จ่ายเงินล่าช้า ร้อยละ 25.64 และราคาข้าวจะถูกหากปริมาณข้าวเพิ่มขึ้น พ่อค้าคนกลางกดราคาต้องการให้รัฐบาลให้การช่วยเหลือเกษตรกร ร้อยละ 12.82 (4) ข้อเสนอแนะอื่นๆพบมากที่สุด คือ อยากให้โรงสีของสหกรณ์รับซื้อข้าวเป็นเงินสดเนื่องจากปีที่ผ่านมาได้รับเงินช้ามาก ร้อยละ 5.13 รองลงมา (4.1) ต้องการให้ทางจังหวัดสนับสนุนสถานที่ในการขายข้าวแก่บุคคลทั่วไปด้วย (4.2) ต้องการศูนย์วิจัยข้าวพัฒนาพันธุ์ข้าวสังข์หยดที่ต้นแข็งแรงกว่าเดิม เพราะหากฝนตกต้นข้าวจะล้มง่ายและไม่ยืนต้นควรสนับสนุนข้าวพันธุ์พื้นเมืองพันธุ์อื่นด้วยที่เป็นของจังหวัดพัทลุง (4.3) ต้องการความช่วยเหลือด้านเงินทุนในการกู้ยืมและดอกเบี้ยถูก (4.4) ต้องการให้ราคาข้าวเปลือกสูงขึ้นและ (4.5) อยากให้นักวิชาการ/ผู้เชี่ยวชาญเข้ามาให้ความรู้หรือเป็นที่ปรึกษาเรื่องการแปรรูปของกลุ่มทำนาข้าวสังข์หยดให้ดีกว่านี้ คิดร้อยละ 2.56 2.56 2.56 2.56 และ 2.56 ตามลำดับ