การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหลักเกณฑ์ รูปแบบและวิธีการในการเรียกค่าเสียหายในคดีสิ่งแวดล้อมตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายของต่างประเทศและกฎหมายไทยในคดีสิ่งแวดล้อม ที่มีผลกระทบต่อร่างกาย ชีวิตและทรัพย์สินของมนุษย์ รวมทั้งก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพยากรธรรมชาติและคุณภาพของสิ่งแวดล้อม และศึกษาประสบการณ์จากการใช้หลักการวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์ ในการประเมินมูลค่าความเสียหายมากำหนดเป็นแนวทางในการประเมินมูลค่าความเสียหาย ทางด้านสิ่งแวดล้อมเพื่อที่จะสนับสนุนการพิจารณาคดีสิ่งแวดล้อม โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งศึกษาจากข้อมูลกฎหมายเกี่ยวกับคดีสิ่งแวดล้อมของต่างประเทศ คำพิพากษาศาลฎีกา จัดประชุม กลุ่มย่อยและสัมมมนา และใช้เครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ในการกำหนดค่าความเสียหายที่คิดเป็นมูลค่า ทางเศรษฐกิจทางด้านสิ่งแวดล้อม ผลการวิจัยพบว่า การกำหนดมูลค่าความเสียหายในคดีสิ่งแวดล้อมมิใช่เพียงแค่เป็นการชดใช้เยียวยาความเสียหายต่อประชาชนผู้ได้รับความเสียหายเท่านั้น แต่ยังคงต้องชดใช้ความเสียหายที่เกิดขึ้น ต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมด้วย ผู้ที่มีสิทธิฟ้องคดีจำกัดเฉพาะผู้ที่ได้รับความเสียหายแล้วเท่านั้น กรณีปัญหาว่าความเสียหายที่เกิดต่อชีวิตร่างกายและอนามัยนั้นมิได้แสดงให้เห็นผลที่ชัดเจน แต่เป็น ความเสี่ยงที่จะเกิดโรคในอนาคต ถือว่าไม่มีความเสียหายเกิดขึ้น ไม่สามารถพิสูจน์ได้ ศาลจึงไม่สามารถ กำหนดให้ได้ แม้ว่าจะมีพยานผู้เชี่ยวชาญให้ความเห็นถึงโอกาสที่จะเกิดโรคในอนาคตก็ตาม ส่วนความเสียหาย ที่เกิดแก่ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หลักเกณฑ์การกำหนดค่าเสียหายยังไม่สามารถครอบคลุม ความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง มักคำนวณเฉพาะค่าเสียหายที่เสียไปเท่านั้น ทำให้ดูเหมือนทรัพยากรธรรมชาติ มีมูลค่าที่ต่ำมากหรือแทบไม่มีมูลค่า ส่วนกระบวนการนำสืบพยาน วิธีพิจารณาคดีของศาลยุติธรรม เป็นระบบผสม ผู้พิพากษาจะไม่เข้าไปมีบทบาทในการนำสืบพยานตามที่กฎหมายกำหนดให้อำนาจไว้มากนัก แต่จะวางตัวเป็นกลางและไม่ถามพยานโดยไม่จำเป็น ซึ่งเป็นไปตามประมวลจริยธรรมข้าราชการตุลาการ สำหรับประเด็นการใช้ดุลพินิจของศาลศาลจะวินิจฉัยว่ามูลค่าความเสียหายที่ผู้เสียหายร้องขอมาเหมาะสม กับความเสียหายที่เกิดขึ้นมากน้อยเพียงใดและกำหนดให้ตามที่เห็นสมควร ส่วนกรณีความเสียหายที่ไม่สามารถคำนวณเป็นจำนวนเงินที่แน่นอน ต้องใช้พยานผู้เชี่ยวชาญเพื่อประกอบการใช้ดุลพินิจในการตัดสินคดี แนวทางในการประเมินค่าเสียหายในคดีสิ่งแวดล้อมได้แก่ 1) ควรนำหลักเศรษฐศาสตร์ มาใช้ในกระบวนการพิจารณาคดีสิ่งแวดล้อมเพื่อความเหมาะสมและเป็นธรรมในการชดเชยค่าเสียหายในคดีสิ่งแวดล้อม 2) ควรลดขั้นตอนการดำเนินคดีสิ่งแวดล้อม เนื่องจากเป็นคดีที่มีความเกี่ยวพัน กับความผิดทางแพ่ง ทางอาญา หรือทางปกครอง โดยรวมเป็นคดีเดียวได้ ตลอดจนให้อำนาจศาลอย่างเต็มที่ ในการแสวงหาข้อเท็จจริง 3) ควรให้มีการดำเนินคดีแบบกลุ่มในคดีสิ่งแวดล้อมเพื่อความประหยัด รวดเร็วและเป็นธรรม 4) ควรนำหลักมาตรการคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษา มาตรการป้องกัน มาตราการบรรเทาผลร้าย การแสดงสิทธิและค่าเสียหายเชิงลงโทษมาใช้ปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยละเมิด 5) ควรนำหลักการกำหนดค่าเสียหายเชิงลงโทษมาปรับใช้ในคดีสิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันการกระทำ ที่เกิดขึ้นในอนาคตและลงโทษผู้กระทำผิด 6) ควรปรับปรุงระยะเวลาในการแก้ไขคำพิพากษาให้ครอบคลุมความเสียหายในอนาคต