ชื่อเรื่อง : การสร้างแหล่งทรัพยากรชีวภาพด้านสมุนไพรในชุมชน อ.นามน จ.กาฬสินธุ์ นักวิจัย : นางสาวอรัญญา นนทราช หน่วยงาน : มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ คณะ : ศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ สาขาวิชา วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม ปีที่จัดพิมพ์ : 2560 แหล่งทุน มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ งบประมาณรายจ่าย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2559 บทคัดย่อ งานวิจัยเรื่องการสร้างฐานทรัพยากรชีวภาพด้านสมุนไพรอำเภอนามนจังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในพื้นที่ตำบลนามนและตำบลสงเปลือย อ.นามน จ.กาฬสินธุ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบทด้านสมุนไพรและสร้างฐานทรัพยากรชีวภาพด้านสมุนไพร ในชุมชน ผลการศึกษาบริบทด้านการใช้สมุนไพรพบว่า ในพื้นที่มีความต้องการใช้สมุนไพรในงานแพทย์แผนไทยของโรงพยาบาลนามนและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบลสงเปลือย อำเภอนามน สมุนไพรที่ต้องการใช้มากคือขมิ้นและไพล สำหรับทำลูกประคบ ต้องการปีละประมาณ 2,600 กิโลกรัม ขมิ้นชันนิยมมากกว่าขมิ้นพื้นบ้านเนื่องจากมีสารสำคัญในการออกฤทธิ์ที่ดีกว่า และสมุนไพรที่นำมาขายแก่โรงพยาบาลนามนมีปริมาณและคุณภาพน้อยกว่าที่ต้องการ จากผลของโครงการวิจัย การสร้างฐานทรัพยากรชีวภาพ ได้กลุ่มผู้ปลูกสมุนไพรมีสมาชิก 15 ราย ผลการสร้างฐานทรัพยากรชีวภาพด้านสมุนไพรได้ผลผลิตขมิ้นชัน 1,215 กิโลกรัม และไพล 1,500 กิโลกรัมคุณภาพน้ำหนักแห้งของขมิ้นชันร้อยละ 24.67 และของไพลร้อยละ 26.70 ซึ่งมากกว่าท้องตลาดทั่วไป ทำให้โรงพยาบาลชุมชนมีแหล่งวัตถุดิบที่ดีที่สามารถซื้อได้ในชุมชน และชุมชนมีรายได้เสริมจากการขายวัตถุดิบ ชุมชนมีพันธ์สมุนไพรที่ดีในการปลูกปีถัดไป นอกจากนี้มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ยังได้สร้างแหล่งพันธุกรรมพืชเพื่อการศึกษาและกระจายพันธ์ต่อไป คำสำคัญ : สมุนไพร, ขมิ้นชัน, ไพล, แหล่งทรัพยากรชีวภาพด้านสมุนไพร