การวิจยัคร้ังน้ีมีวตัถุประสงค์2 ประการคือ 1) เพื่อศึกษาส ารวจภูมิปัญญาทอ้งถิ่นที่ เกี่ยวขอ้งกบัการจดัการภยัพิบตัิภยัธรรมชาติของจงัหวดัเพชรบูรณ์ 2) เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้ ภูมิปัญญาทอ้งถิ่นดา้นการจดัการเกิดภยัพิบตัิทางธรรมชาติแก่ชุมชนการศึกษาคร้ังน้ีกา หนดพ้ืนที่ จังหวัดเพชรบูรณ์ ประกอบด้วย 8อา เภอไดแ้ก่อา เภอเมืองอา เภอชนแดน อา เภอหล่มสักอา เภอศรี เทพ อา เภอบึงสามพนั อา เภอน้า หนาวอา เภอวงัโป่งและอ าเภอเขาค้อ เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา คร้ังน้ีประกอบดว้ยแบบสัมภาษณ์องคค์วามรู้ภูมิปัญญาทอ้งถิ่นที่รับรู้การก่อใหเ้กิดปัญหาภยัพิบตัิ ทางธรรมชาติและการนา องค์ความรู้ภูมิปัญญาทอ้งถิ่นมาใช้กบั ปัญหาภยัพิบตัิทางธรรมชาติใน จังหวัดเพชรบูรณ์ การสัมภาษณ์ไดร้่วมทา การวิเคราะห์ตามหลักการของ Focus group กบัผูใ้ห้ สัมภาษณ์ด้วย การศึกษาได้ทา การสัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมายในพ้ืนที่ทา การศึกษารวม 25 คน ประกอบด้วย 1)กลุ่มบุคคลที่มีภูมิลา เนา มีองค์ความรู้ดา้นภูมิปัญญาทอ้งถิ่น ที่ยงัใช้และสามารถ ถ่ายทอดได้ที่อาศยัและประกอบอาชีพในพ้ืนที่ทา การศึกษา ประกอบด้วย กา นัน ผูใ้หญ่บ้าน สมาชิกสภาทอ้งถิ่น ประชาชนทวั่ ไป และผูม้ีความรู้ดา้นภูมิปัญญาทอ้งถิ่น 2) กลุ่มผูบ้ริหารองคก์ ร ทอ้งถิ่น ที่ไดอ้าศยัและประกอบอาชีพและเป็นผมู้ีคุณสมบตัิไดร้ับ การเลือกให้ทา หนา้ที่ตวัแทนการ บริหารและปกครองทอ้งถิ่นในพ้ืนที่เป้าหมาย ที่สามารถกา หนดแนวทางยุทธศาสตร์หรือนโยบาย ในการแกป้ ัญหาการจดัการภยัพิบตัิทางธรรมชาติโดยการใช้ภูมิปัญญา ทอ้งถิ่นเป็นองค์ประกอบ สา คญั สู่การนา ไปปฏิบตัิประกอบดว้ย นายกองคก์ ารบริหารส่วนจงัหวดั นายกองคก์ ารบริหารส่วน ต าบล นายกเทศมนตรี และ 3) กลุ่มผูป้ ระกอบอาชีพราชการประจา ระดบั หัวหน้าหน่วยงาน ใน หน่วยงานด้านการปกครอง หน่วยงานรับผิดชอบด้านภยัพิบตัิในพ้ืนที่ไปปฏิบตัิตามแนวทาง นโยบายและการประยกุ ตห์ ลกัการองคค์วามรู้ภูมิปัญญาทอ้งถิ่นไปใชร้่วมกบั หลกัการแกป้ ัญหาภยั พิบัติทางธรรมชาติ หลักวิชาการและในระยะเวลาด าเนินการสัมภาษณ์ระหว่าง เดือน มกราคม 2558 – มีนาคม 2558 ผลการวจิยั สรุปไดด้งัน้ี 1) ผลการสา รวจภูมิปัญญาทอ้งถิ่นที่เกี่ยวขอ้งกบัการจดัการภยัพิบตัิภยัธรรมชาติของจงัหวดั เพชรบูรณ์ไดแ้นวทาง 2ลกั ษณะคือดา้นองคค์วามรู้ภูมิปัญญาทอ้งถิ่น ที่รับรู้ที่ก่อให้เกิดปัญหา การจัดการภัยพิบัติทางธรรมชาติและด้านการน าองคค์วามรู้ภูมิปัญญาทอ้งถิ่นน า มาใช้เพื่อให้เกิด การปฏิบตัิที่ง่าย มีเหตุผลใหป้ ระชาชนที่ประสบภัยพิบัติทางธรรมชาติสามารถน าไปใช้ได้
2) ผลการสังเคราะห์องคค์วามรู้ภูมิปัญญาทอ้งถิ่นดา้นการจดัการเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติ แก่ชุมชน จากการท าการศึกษาที่จะใชภ้ ูมิปัญญาทอ้งถิ่นในพ้ืนที่ หากจะนา เอาภูมิปัญญาทอ้งถิ่นใน อดีต มาใช้อาจไม่ได้ผล เพราะในปัจจุบนั เหตุทางธรรมชาติที่ของป่าไมถู้กทา ลายท าให้ฤดูกาล ผดิเพ้ียนไปจากสมยัอดีต แลว้ส่งผลให้สัตวท์ ี่มีพฤติกรรมในการคาดเดาและสังเกต เป็ นสมมุติฐาน ตามภูมิปัญญาทอ้งถิ่น ไดล้ดจา นวน จนถึง สูญพันธุ์ และท าใหส้ ัตวม์ีพฤติกรรมผิดเพ้ียนไป เช่นการ ร้องผิดเวลา ผิดฤดูการผสมขา้มพนั ธุ์การอพยพถิ่นไม่เป็นที่ เป็นเวลา แต่ยงัมีพฤติกรรมตาม ธรรมชาติที่ใชส้ ังเกต ตามองคค์วามรู้ภูมิปัญญาทอ้งถิ่นน ามาใช้ได้ ในปัจจุบันได้มีวิวัฒนาการด้าน เทคโนโลยีการพยากรณ์อากาศระบบ ดาวเทียม ที่คนในพ้ืนที่ไดเ้ชื่อถือจนลืมภูมิปัญญาทอ้งถิ่นมา ใช้