วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาฤทธิ์ของว่านชักมดลูก (Curcuma comosa Roxb.) ต่อการปกป้องภาวะกระดูกพรุน การทดลองนี้ใช้หนูขาวสายพันธ์ Srague-Dawley น้ำหนัก 150 กรัม แบ่งออกเป็น 6 กลุ่มๆละ 10 ตัว กลุ่มที่ 1 5 เป็นหนูขาวที่ถูกตัดรังไข่ออกทั้ง 2 ข้างและกลุ่มที่ 6 เป็นหนูขาวที่ไม่ได้ถูกตัดรังไข่ หลังจากตัดรังไข่นาน 3 สัปดาห์จังให้สารทดสอบโดยกลุ่มที่ 1 และ 6 ได้รับน้ำมันข้าวโพดฉีดเข้าทางใต้ผิวหนัง กลุ่มที่ 2 ได้รับเอสตราไดออลขนาด 300 มคก./กก./วัน ฉีดเข้าทางใต้ผิวหนัง กลุ่มที่ 3 5 ได้รับสารสกัดว่านชัดมดลูกด้วยเอธานอลขนาด 100, 250 และ 500 มก./กก./วัน ตามลำดับ โดยการป้อนทางปาก ทุกกลุ่มได้รับสารทดสอบทุกวันนาน 28 วัน เก็บตัวอย่างเลือดจากหัวใจ เพื่อนำมาตรวจระดับ Alkaline Phosphatase (ALP), Nitric Oxide ในเลือดเก็บกระดูกต้นขาขวาชั่งน้ำหนักกระดูกแห้งและน้ำหนักเถ้ากระดูกเปรียบเทียบกับน้ำหนักตัว วัดปริมาณแคลเซียมในกระดูกด้วยวิธี Atomic Absorption spectrophotometry ส่วนกระดูกต้นขาซ้ายนำไปย้อมสี H&E เพื่อดูจุลพยาธิวิทยาของกระดูก จากผลการทดลองพบว่า สารสกัดว่านชักมดลูกด้วยเอธานอลขนาด 100, 250 มก./กก./น.น. ตัว สามารถเพิ่มน้ำหนักกระดูก, น้ำหนักเถ้ากระดูก, ปริมาณแคลเซียมในกระดูกต้นขา, ระดับ ALP ในเลือด และระดับ NO ในเลือดได้เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ถูกตัดรังไข่อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติแต่ผลที่ได้ไม่เป็นไปตามขนาดว่านชักมดลูกที่เพิ่มขึ้น พบว่าสารสกัดว่านชักมดลูกด้วยเอธานอลขนาด 500 มก./กก./น.น ตัว มีผลเพิ่มน้ำหนักกระดูก, น้ำหนักเถ้ากระดูก และปริมาณแคลเซียมในกระดูกต้นขา รวมทั้งระดับ NO ในเลือดต่ำกว่ากลุ่มที่ได้รับในขนาด 100, 250 มก./กก./น.น. ตัว สรุปได้ว่าสารสกัดว่านชักมดลูกด้วยเอธานอลในขนาดที่เหมาะสม มีฤทธิ์ที่เป็นประโยชน์ต่อการรักษาความหนาแน่นของกระดูก และควรทำการศึกษาต่อไปถึงการนำมาใช้ป้องกันการสูญเสียมวลกระดูกที่เกิดจากภาวะหมดประจำเดือน