งานวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและความต้องการในผลจากการพัฒนาความสามารถทางการสอนศิลปศึกษาทั้งที่จบและไม่จบศิลปศึกษา 2) นำเสนอแนวทางการพัฒนาความสามารถทางการสอนศิลปศึกษาสำหรับครูประจำการ เป็นงานวิจัยแบบผสมผสาน เก็บข้อมูลจากครูศิลปศึกษาสังกัด สพฐ 379 คน และผู้เชี่ยวชาญทางการพัฒนาครูศิลปะ จำนวน 34 คน ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพและความต้องการในผลจากการพัฒนาความสามารถทางการสอนศิลปศึกษา ปัจจุบันครูที่จบและไม่จบศิลปศึกษายังคงต้องการได้รับการพัฒนาด้านทฤษฎีและทักษะปฏิบัติรวมถึงด้านการสอนศิลปศึกษาไปพร้อมๆกัน เพื่อสร้างและกำหนดวิธีการสอนศิลปะให้เหมาะสมกับเนื้อหา นำความรู้และเทคนิควิธีการทางศิลปะไปต่อยอดในชั้นเรียน สอดแทรกการพัฒนาการใช้สื่อ และการสร้างวิธีการประเมินผลทางศิลปะตามสภาพจริง ควบคู่กับการฝึกวิจารณ์ผลงานศิลปะ การจัดห้องปฏิบัติการทางศิลปะที่เหมาะสม 2) แนวทางการพัฒนาความสามารถทางการสอนศิลปศึกษา ประกอบด้วย 1) ด้านการเตรียมการ ควรเปิดโอกาสให้ครูร่วมกันประเมินความต้องการที่แท้จริง โดยแบ่งครูออกเป็นครูที่จบและไม่จบศิลปศึกษา กำหนดกิจกรรมและวิธีถ่ายทอดทั้งทฤษฎีและทักษะศิลปะไปพร้อมกัน 2) ด้านการดำเนินการ ประเมินพื้นฐานความรู้ พร้อมกับบรรยายและสาธิต เปิดโอกาสให้ครูลงมือปฏิบัติทุกขั้นตอนพร้อมกับการชี้แนะและการเป็นพี่เลี้ยง ภายใต้การฝึกปฏิบัติจริงในโรงเรียน สถานที่ที่ใช้จึงเป็นทั้งห้องอบรม หอศิลป์ พิพิธภัณฑ์และโรงเรียน สอดแทรกการประเมินคุณค่าความงามในผลงาน และกระตุ้นความสนใจของครูด้วยเทคนิคความชำนาญทางศิลปะจากวิทยากร เช่น ศิลปิน นักออกแบบ และอาจารย์มหาวิทยาลัย 3) ด้านระยะเวลาและการติดตามผล ระยะเวลาที่ใช้ในการพัฒนา คือ 1 สัปดาห์ขึ้นไปในช่วงเปิดและปิดภาคเรียน เพื่อให้ครูได้ฝึกฝนทักษะศิลปะอย่างเต็มที่ หลังจากเข้ารับการพัฒนา เพื่อนร่วมงานและวิทยากรร่วมติดตามผลเป็นระยะ ในรูปของการสะท้อนความเห็นและวัดจากผลสัมฤทธิ์ในชั้นเรียน ข้อเสนอแนะในการทำวิจัย 1) ควรพัฒนาต่อยอดเป็นคู่มือสำหรับการพัฒนาฯให้ครอบคลุมครูที่จบและไม่จบศิลปศึกษาได้ใช้ร่วมกัน 2) การนำเสนอแนวทางการพัฒนาความสามารถทางการสอนศิลปศึกษาสำหรับครูประจำการ อาจมีการทดสอบประสิทธิภาพของแนวทาง อาจอยู่ในรูปแบบการจัดอบรมจริงหรือการทำบทเรียนสำเร็จรูปสำหรับประกอบการพัฒนาในสาระต่างๆของศิลปศึกษา

วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558