งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างศิลปะไทยในวัฒนธรรมอิสลาม 2) เพื่อศึกษาเนื้อหาทางศิลปะและหลักคำสอนทางศาสนาที่ส่งเสริมความเข้าใจระหว่างผู้เรียนและผู้สอนศิลปะไทยในวัฒนธรรมอิสลาม 3) เพื่อศึกษาแนวทางการสอนศิลปะไทยที่บูรณาการกับวัฒนธรรมอิสลามสำหรับนิสิตนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิต การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงทั้งหมด 57 คน ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญทางด้านวัฒนธรรมอิสลาม ผู้เชี่ยวชาญสาขาศิลปศึกษา ผู้เชี่ยวชาญด้านวิชาศิลปะไทย ผู้เชี่ยวชาญด้านวิชาศิลปะอิสลาม และนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิต สาขาวิชาศิลปศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์สำหรับผู้เชี่ยวชาญ 4 กลุ่ม แบบสังเกตการสอนของอาจารย์ผู้สอนวิชาศิลปะไทย แบบสังเกตพฤติกรรมของผู้เรียน และแบบสัมภาษณ์ผู้เรียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละและวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยตามหลักองค์ประกอบการสอนในระดับอุดมศึกษา ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ พบว่า 1) ด้านการกำหนดวัตถุประสงค์ ควรกำหนดเพื่อมุ่งให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจด้านประวัติศาสตร์ศิลปะไทย วัฒนธรรม ลวดลาย รวมถึงศิลปะท้องถิ่นที่บูรณาการกับวัฒนธรรมอิสลาม และสามารถสร้างสรรค์ผลงานหรือแม่ลายที่ผสมผสานระหว่างศิลปะไทยกับศิลปะอิสลามได้อย่างไร้ความกังวล 2) ด้านเนื้อหาวิชา เน้นเนื้อหาเกี่ยวกับศิลปะไทยที่ถูกต้องตามหลักศาสนาอิสลาม เพื่อสร้างความเข้าใจระหว่างผู้สอนกับผู้เรียน และเนื้อหาทางประวัติศาสตร์ของศิลปะ วัฒนธรรมที่ผสมผสานระหว่างศิลปะไทยกับศิลปะอิสลาม 3) ด้านวิธีสอน ควรใช้วิธีการสอนแบบร่วมกันอภิปรายกลุ่มหรือการสอนแบบสืบสอบ เพื่อให้ผู้เรียนฝึกการคิดวิเคราะห์ สามารถแยกแยะในประเด็นของการเรียนรู้ศิลปะไทยที่ไม่ขัดต่อหลักศาสนาอิสลาม 4) ด้านสื่อการเรียนการสอน ควรใช้สื่อที่เป็นผลงานหรือสถานที่จริงจากโบราณวัตถุและโบราณสถานที่มีการผสมผสานระหว่างศิลปะไทยกับศิลปะอิสลาม รวมถึงการใช้สื่อท้องถิ่นและสื่ออิเล็กทรอนิกส์ร่วมด้วย 5) ด้านการวัดและประเมินผล ควรวัดความรู้ ความเข้าใจ เจตคติของผู้เรียนด้านประวัติศาสตร์ศิลปะไทย วัฒนธรรม ลวดลาย ศิลปะท้องถิ่นที่บูรณาการกับวัฒนธรรมอิสลาม เพื่อสร้างองค์ความรู้แบบองค์รวมในลักษณะของการยอมรับวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน และสร้างสรรค์ผลงานหรือลวดลายของสองวัฒนธรรมที่ผสมผสานซึ่งกันและกันได้ ข้อเสนอแนะของการวิจัย แผนการสอนแบบบูรณาการศิลปะไทยในวัฒนธรรมอิสลาม สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการวิจัยในวัฒนธรรมอื่นๆได้ เช่น ในระบบโรงเรียนนานาชาติที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม และสามารถปรับเปลี่ยนไปตามบริบทของสภาพแวดล้อมได้ตามความเหมาะสมของผู้เรียนและผู้สอน

วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558