โครงการที่อยู่อาศัยประเภทเช่ามีความสำคัญต่อผู้มีรายได้น้อยเป็นอย่างยิ่ง รัฐบาลของนานาประเทศรวมทั้งประเทศไทยได้ให้ความสำคัญโดยการเคหะแห่งชาติ (กคช.) ได้มีการพัฒนาและบริหารจัดการที่อยู่อาศัยประเภทเช่ามาตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง จนถึงมีนาคม 2559 โดยมีผลการดำเนินงานฯ รวม 60,539 หน่วย วิทยานิพนธ์นี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อหาแนวทางในการพัฒนาและบริหารจัดการโครงการอาคารเช่าของ กคช.ในอนาคต โดยทำการศึกษาจากโครงการฯ ของกคช.ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ศึกษาการดำเนินงาน และปัจจัยความสำเร็จของหน่วยงานที่คล้ายคลึงกันทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยวิธีการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์ และการจัดประชุมกลุ่มย่อยผู้ที่มีประสบการณ์และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่าการดำเนินงานที่ผ่านมา กคช.ประสบปัญหาการบริหารจัดการอาคารเช่าที่ขาดประสิทธิผล ไม่สามารถปรับขึ้นค่าเช่าได้ และมีหนี้ค้างชำระจำนวนมาก กคช.มีความพยายามแก้ไข แต่เป็นการแก้ไขเฉพาะเรื่องยังขาดการมองปัญหาแบบบูรณาการทั้งกระบวนการ ตั้งแต่การกำหนดนโยบายจากรัฐบาลไปจนกระทั่งการบริหารจัดการหลังการก่อสร้าง จากผลการศึกษาจึงมีข้อเสนอแนะต่อรัฐบาล ดังนี้ 1)ควรมีการจัดตั้งคณะกรรมการนโยบายที่อยู่อาศัยแห่งชาติเพื่อเสนอแนะนโยบายการพัฒนาที่อยู่อาศัยของประเทศ และผลักดันให้รัฐบาลมีแผนการดำเนินงานระยะยาว 2)มีมาตรการสนับสนุนการจัดหาที่ดินในทำเลที่เหมาะสมสำหรับการพัฒนาที่อยู่อาศัยให้เช่า 3)การอุดหนุนด้านการเงินในส่วนที่ผู้มีรายได้น้อยไม่สามารถรับภาระได้ และการจัดหาแหล่งเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำสำหรับผู้ผลิตที่อยู่อาศัยเช่า ข้อเสนอแนะต่อการเคหะแห่งชาติ ดังนี้ 1)การจัดทำกรอบแผนพัฒนาที่อยู่อาศัย ต้องมีการประสานความร่วมมือกับหน่วยงานรัฐทั้งในส่วนกลางและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ร่วมกันพัฒนาระบบ Waiting List ให้มีประสิทธิภาพ และการกำหนดทำเลที่ตั้ง แบบบ้าน อัตราค่าเช่าที่สอดคล้องกับความต้องการของครัวเรือนเป้าหมายและความสามารถในการจ่ายที่หลากหลายในแต่ละพื้นที่ 2)พัฒนาระบบการคัดเลือกผู้รับจ้างก่อสร้าง 3)พัฒนาระบบการบริหารจัดการหลังโครงการแล้วเสร็จ ประกอบด้วย (1) มีระบบการบรรจุและการตรวจสอบคุณสมบัติผู้อยู่อาศัยตลอดเวลา (2)มีการติดตาม ตรวจสอบ ควบคุมการทำงานอย่างใกล้ชิด (3)ศึกษาการจัดตั้งศูนย์บริหารจัดการอาคารเช่าหรือ Business Unit เพื่อกำกับและบริหารจัดการโครงการฯ ในแต่ละภูมิภาค และพื้นที่เป้าหมาย

วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558