องค์ประกอบด้านกายภาพของที่พักนักศึกษามีความสำคัญทั้งเพื่อการอยู่อาศัยและการลงทุน พระราชบัญญัติหอพักพ.ศ. 2558 ได้เปลี่ยนนิยามหอพัก ทำให้ที่พักใดๆที่มีนักศึกษา 1 คนขึ้นไปต้องปฏิบัติตามพ.ร.บ.นี้ วิทยานิพนธ์นี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อจำกัดด้านกายภาพในการดำเนินการตามมาตรฐานกฎหมาย และเสนอแนะแนวทางในการแก้ปัญหา โดยมีพื้นที่ศึกษาบริเวณโดยรอบมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต วิธีการศึกษาโดย การศึกษาเอกสาร การสำรวจกายภาพหอพัก 3 โครงการและที่พักนักศึกษาที่ไม่ได้จดทะเบียน 3 โครงการ การสัมภาษณ์ทัศคติของนักศึกษาและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง การศึกษาพบว่าพระราชบัญญัติหอพัก พ.ศ. 2558 ได้กำหนดมาตรฐานทางกายภาพของหอพักไว้ทั้งหมด 31 ประเด็น การศึกษามาตรฐานต่างประเทศพบว่ามีการกำหนดมาตรฐาน 61 ประเด็น โดยมีประเด็นมาตรฐานด้านด้านที่ตั้งและสภาพแวดล้อมของโครงการ เป็นประเด็นซึ่งไม่มีกำหนดไว้ในมาตรฐานของไทย ผลจากการสำรวจสภาพทางกายภาพของหอพักและที่พักที่ไม่ได้จดทะเบียน พบว่าหอพักที่จดทะเบียนมีข้อที่ไม่เป็นไปตามกฎหมาย 5 ข้อ ในขณะที่ ที่พักที่ไม่ได้จดทะเบียนมีข้อที่ผิด 9 ข้อ ผลจากการสัมภาษณ์ผู้ประกอบการ พบว่า การแก้ไขลักษณะทางกายภาพของที่พักให้ถูกต้องตามกฎหมายมีข้อจำกัดเพียง 2 ข้อ คือ 1. การแยกอาคารหญิงชาย และ 2. ที่จอดรถจักรยาน/จักรยานยนต์ ผลจากการสัมภาษณ์ทัศนคตินักศึกษา พบว่า ประเด็นที่นักศึกษาให้ความสำคัญได้แก่ (1)ความสะดวกในการเดินทาง (2)ค่าเช่าถูก และ(3)มีความปลอดภัย เมื่อวิเคราะห์ข้อจำกัดด้านกายภาพจากโครงการที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ศึกษาทั้งหมด 25 โครงการ พบว่าหอพักจดทะเบียนทั้งหมด (5 โครงการ) ไม่มีข้อจำกัดในการแก้ไขให้ถูกต้องตามข้อกำหนดตามพระราชบัญญัติฯ ส่วนที่พักไม่จดทะเบียน 12 จาก 20 โครงการ 1,719 หน่วยพักอาศัย มีข้อจำกัดด้านการแยกอาคารหญิงชาย เนื่องจากเป็นโครงการที่มีอาคารเดียว ไม่สามารถทำการแยกอาคารได้ ส่วนประเด็นที่จอดจักรยานจักรยานยนต์ พบว่ากฎหมายไม่มีการกำหนดขนาดมาตรฐานของที่จอด จึงทำไม่สามารถทราบได้ว่าเป็นข้อจำกัดหรือไม่ นอกจากนี้ยังพบว่าผู้ประกอบการเอกชนยังขาดความรู้ความเข้าใจในกฎหมาย ข้อเสนอแนะคือ ผู้ประกอบการ ควรมีการดำเนินการแยกอาคารหญิงชายโดยเร็วและผู้ประกอบการที่ไม่สามารถทำการแยกอาคารหญิงชายได้ควรรีบติดต่อประสานงานกับองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อแก้ปัญหาโดยด่วน หน่วยงานรัฐ ควรมีการศึกษาพิจารณาประเด็นการแยกชายหญิงและแนวทางการแก้ปัญหาให้ชัดเจน ควรพิจารณาเพิ่มมาตรฐานด้านด้านที่ตั้งและสภาพแวดล้อมของโครงการ ในข้อกำหนดและควรเผยแพร่ให้ความรู้แก่ผู้ประกอบการเอกชนโดยด่วน

วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558