ทรัพยากรน้ำเป็นหนึ่งในปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีพของประชาชนและเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศไทย ซึ่งมีการพัฒนาของทั้งภาคเกษตรกรรมและภาคอุตสาหกรรมทั่วประเทศมาโดยตลอด แต่เนื่องจากประเทศไทยยังไม่มีการบริหารจัดการเพื่อใช้ทรัพยากรน้ำในการทำกิจกรรมต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ ส่งผลให้เกิดทั้งปัญหาภัยแล้ง อุทกภัย และการปนเปื้อนของแหล่งน้ำต่าง ๆ กระจายทั่วทุกพื้นที่ ซึ่งมีผลกระทบทั้งต่อการอุปโภคบริโภคภายในประเทศ สุขภาพอนามัยของประชาชน รวมถึงความสะอาดของระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อมในภาพรวม ดังนั้น การดูแลรักษา การบำบัดฟื้นฟู และการหาแหล่งน้ำทางเลือกจึงเป็นสิ่งจำเป็นมากสำหรับประเทศไทย โดยเฉพาะเพื่อเป็นการวางแผนการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในประเทศอย่างยั่งยืน วิทยานิพนธ์นี้มุ่งเน้นการพัฒนาการประเมินความเปราะบางต่อการปนเปื้อนของชั้นน้ำบาดาล ซึ่งถือเป็นหนึ่งในแหล่งน้ำทางเลือกหลักของประเทศ โดยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลและสร้างข้อมูลทดแทน การสร้างสมการเชิงสถิติ การสร้างแบบจำลองการไหลของชั้นน้ำบาดาล (MODFLOW Model) และการจัดทำแผนที่ความเปราะบาง โดยใช้แบบจำลอง DRASTIC และ ADVANCED DRASTIC เพื่อเพิ่มศักยภาพในการประเมินความเปราะบางของชั้นน้ำบาดาลต่อการปนเปื้อนในพื้นที่ศึกษา 3 พื้นที่ ได้แก่ จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดสุพรรณบุรี และจังหวัดสุโขทัยร่วมกับจังหวัดพิษณุโลก ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ซึ่งถือเป็นวิธีการสำคัญในการคาดการณ์ความเปราะบางของพื้นที่ให้ใกล้เคียงสถานการณ์จริงมากที่สุด เพื่อวางแนวทางและยุทธศาสตร์ในการบริหารจัดการแหล่งน้ำบาดาลธรรมชาติที่เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ จากการเปรียบเทียบวิธีการประเมินความเปราะบางต่อการปนเปื้อนของชั้นน้ำบาดาล วิทยานิพนธ์นี้แสดงให้เห็นว่า การประเมินโดยใช้แบบจำลองขั้นสูงที่พัฒนาแล้ว (ADVANCNCE DRASTIC) เป็นทางเลือกที่ดีกว่า เนื่องจากสามารถชดเชยการขาดแคลนข้อมูลทางกายภาพบางส่วนของชั้นน้ำบาดาลในพื้นที่ศึกษาได้ดี ทำให้ลดภาระด้านงบประมาณและกำลังคนในการขุดเจาะสำรวจสถานที่จริง ในขณะที่ยังสามารถจัดทำแผนที่คะแนนของค่าสัมประสิทธิ์การยอมให้น้ำซึมผ่านได้ใกล้เคียงกับความเป็นจริง และหวังว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของประเทศไทย อาทิ กรมทรัพยากรน้ำบาดาล กรมวิชาการเกษตร กรมชลประทาน กรมส่งเสริมการเกษตร กรมอุตุนิยมวิทยา และกรมพัฒนาที่ดิน เป็นต้น จะสามารถบูรณาการเพื่อรณรงค์และสร้างความตระหนักรู้เพื่อแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนของแหล่งน้ำบาดาลอย่างจริงจังต่อไป

วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558