วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558

การจำลองสารสนเทศอาคาร (Building Information Modeling, BIM) เป็นแนวคิดสำคัญที่มีการนำมาใช้เพื่อช่วยในการบริหารโครงการก่อสร้างสมัยใหม่อย่างแพร่หลาย BIM เป็นการประมวลสารสนเทศผ่านทางแบบก่อสร้างเสมือนจริง ซึ่งพัฒนาโดยอาศัยการดำเนินงานร่วมกันของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องในโครงการ เรายังสามารถนำสารสนเทศจากแบบจำลอง BIM ไปใช้ในการดูแลบริหารจัดการสิ่งก่อสร้างต่อไป ในต่างประเทศได้มีการจัดทำแนวทางและคู่มือเพื่อช่วยในการนำ BIM มาใช้ในโครงการ สำหรับประเทศไทย BIM ยังเป็นแนวคิดที่ค่อนข้างใหม่ จึงมีแต่เพียงแนวทางที่จัดทำขึ้นโดยสมาคมสถาปนิกสยามเท่านั้น ซึ่งเนื้อหาพัฒนาจากมุมมองของสถาปนิกที่มุ่งเน้นการพัฒนาแบบจำลองเท่านั้น จึงไม่ครอบคลุมถึงการนำ BIM มาใช้ในโครงการก่อสร้าง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวทางการนำ BIM มาใช้ในกระบวนการออกแบบอย่างเหมาะสม โดยนำเสนอผ่านกรอบในการนำ BIM ไปใช้ (BIM implementation framework) ซึ่งประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ องค์ประกอบที่จำเป็นและขั้นตอนการพัฒนาแนวทางในการนำ BIM ไปใช้ งานวิจัยนี้อาศัยองค์ความรู้และข้อมูลที่ได้จากเอกสารที่เกี่ยวข้องและการสัมภาษณ์เชิงลึกฝ่ายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในโครงการก่อสร้างซึ่งมีการนำ BIM มาใช้ จำนวน 25 ท่าน ใน 13 องค์กร ผลลัพธ์เบื้องต้นได้ถูกตรวจสอบความถูกต้องเหมาะสมโดยผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ในการวางแผนการใช้ BIM ในโครงการก่อสร้าง หลังจากปรับแก้ตามความเห็นผู้เชี่ยวชาญแล้วจึงนำไปประยุกต์ใช้ในกรณีศึกษาโครงการก่อสร้างเพื่อตรวจสอบว่าแนวทางที่พัฒนาขึ้นสามารถนำไปใช้ได้จริง ผลลัพธ์หลักที่ได้จากงานวิจัยนี้ คือ 4 องค์ประกอบที่จำเป็นสำหรับการนำ BIM ไปใช้ในโครงการก่อสร้าง ซึ่งประกอบด้วย (1) ปัจจัยที่ช่วยในการตัดสินใจ (2) ระดับการนำ BIM มาใช้ (Level of Implementation, LOI) (3) ลักษณะเฉพาะของโครงการก่อสร้าง (4) เนื้อหาที่สำคัญต่อการนำ BIM มาใช้ในกระบวนการออกแบบอาคาร นอกจากนั้นงานวิจัยนี้ยังนำเสนอขั้นตอนการพัฒนาแนวทางในการนำ BIM ไปใช้เพื่อให้องค์กรที่สนใจสามารถสร้างแนวทางที่เหมาะสมสำหรับกระบวนการออกแบบแต่ละโครงการก่อสร้าง