วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

ระบบรถไฟฟ้าใต้ดินเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง ต่อการคมนาคมขนส่งในเขตเมืองใหญ่ โครงสร้างอุโมงค์และรางรถไฟฟ้าซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักของอุโมงค์รถไฟฟ้าใต้ดิน ต้องอยู่ภายใต้ใช้งานอย่างหนัก ส่งผลให้เกิดความเสื่อมสภาพอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งโครงสร้างอุโมงค์ซึ่งต้องเผชิญกับสภาพน้ำใต้ดิน จึงจำเป็นต้องมีการบำรุงรักษาด้วยวิธีการที่เหมาะสมเพื่อยืดอายุการใช้งานให้ยาวนานขึ้น รวมไปถึงมีระบบการจัดการสารสนเทศในงานบำรุงรักษาที่มีประสิทธิภาพ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบสารสนเทศ เพื่อการจัดการงานบำรุงรักษาอุโมงค์รถไฟฟ้าใต้ดินของไทย โดยใช้โครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล เป็นกรณีศึกษา จากการสำรวจข้อมูลและสัมภาษณ์บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับงานบำรุงรักษาโครงสร้างอุโมงค์ และรางรถไฟฟ้าของโครงการกรณีศึกษาพบว่า ระบบการจัดการงานบำรุงรักษายังไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร งานวิจัยนี้ได้ศึกษารูปแบบและวิธีการบำรุงรักษาที่ใช้อยู่ในต่างประเทศ จากการทบทวนเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุง และพัฒนาระบบการจัดการงานบำรุงรักษาของไทยให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โครงสร้างของระบบการจัดการงานบำรุงรักษาอุโมงค์รถไฟฟ้าใต้ดินที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย เกณฑ์ประเมินสภาพความเสียหาย กระบวนการบำรุงรักษา และระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ โปรแกรมคอมพิวเตอร์สำหรับบริหารจัดการงานบำรุงรักษาอุโมงค์รถไฟฟ้าใต้ดินประกอบด้วย 2 โปรแกรม ได้แก่ โปรแกรมบริหารจัดการงานบำรุงรักษาและโปรแกรมเก็บข้อมูลสภาพอุโมงค์รถไฟฟ้าใต้ดิน โปรแกรมบริหารจัดการงานบำรุงรักษาอุโมงค์รถไฟฟ้าใต้ดิน เป็นโปรแกรมหลักของระบบที่ถูกพัฒนาขึ้นสำหรับใช้ในสำนักงาน เพื่อจัดเก็บข้อมูลงานบำรุงรักษา การประเมินสภาพความเสียหาย การแจ้งซ่อม การสร้างแผนงานบำรุงรักษาเชิงป้องกัน การสั่งงาน การควบคุมและติดตามงาน การจบงาน การตรวจสอบประวัติ และการจัดทำรายงานด้านการบำรุงรักษา สำหรับโปรแกรมเก็บข้อมูลสภาพอุโมงค์รถไฟฟ้าใต้ดิน ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อใช้บนคอมพิวเตอร์มือถือ สำหรับจัดเก็บข้อมูลความเสียหายของโครงสร้างอุโมงค์และรางรถไฟฟ้าในภาคสนาม ซึ่งข้อมูลดังกล่าวจะถูกถ่ายโอนเข้าสู่ฐานข้อมูลงานบำรุงรักษาหลักที่สำนักงาน ระบบที่พัฒนาขึ้นได้ถูกนำไปทดสอบด้วยการประยุกต์ใช้งานจริงในโครงการกรณีศึกษา ผลการวิจัยพบว่า ระบบที่พัฒนาขึ้นสามารถช่วยให้การจัดเก็บ ตรวจสอบ ประมวลผลและรายงานผลข้อมูลเกิดความสะดวก รวดเร็ว และมีระบบมากขึ้น