การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ1)ศึกษาผลการดำเนินงานของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในสังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลกรณีศึกษาจังหวัดนครศรีธรรมราช และ2)สังเคราะห์รูปแบบการบริหารศูนย์พัฒนาเด็กเล็กที่มีประสิทธิผลในสังกัดองค์การบริหารส่วนตำบล กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ประกอบด้วย ผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบล ผู้บริหารศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก นักวิชาการการศึกษาประจำองค์การบริหารส่วนตำบล ครูประจำศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และผู้ปกครองของนักเรียน ในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครศรีธรรมราช รวมจำนวนทั้งสิ้น 385 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา การวิจัยพบว่า มาตรฐานการดำเนินงานของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กโดยรวมมีสภาพความเป็นจริงตามกรอบมาตรฐานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.04 ( = 4.04 S.D = .846) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่าด้านที่มีค่าความเป็นจริงสูงสุด คือด้านบุคลากร ด้านวิชาการ และด้านกิจกรรมตามหลักสูตรมีสภาพความเป็นจริงมากมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.24 ( = 4.24 S.D = .784 และ .701) และด้านที่มีสภาพความเป็นจริงน้อยที่สุด คือ มาตรฐานด้านอาคารสถานที่ สิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.66 ( = 3.66 S.D = 1.060) รูปแบบการบริหารศูนย์พัฒนาเด็กเล็กที่มีประสิทธิผลโดยรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.00 ( = 4.00 S.D = .763) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่าทุกด้านอยู่ในระดับมากโดยด้านการมีความคาดหวังต่อความสำเร็จของนักเรียนในระดับสูง มีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 4.11 ( = 4.11 S.D = .726) และ 2 ลำดับรองลงไปได้แก่ด้านการเรียนการสอนที่มีวัตถุประสงค์ และด้านผู้บริหารและครูมืออาชีพ และด้านที่มีคิดเห็นน้อยที่สุด คือ การประกันคุณภาพ การตรวจสอบได้และความน่าเชื่อถือ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.90 ( = 3.90 S.D = .787) รูปแบบของการบริหารศูนย์พัฒนาเด็กเล็กที่มีประสิทธิผลมีส่วนประกอบ 5 ประการ ได้แก่ 1) เน้นด้านวิชาการและกิจกรรมตามหลักสูตร 2) ผู้บริหารและบุคลากรควรมีประสบการณ์ในการปฏิบัติงานและควรมีพัฒนาการอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เกิดความเชี่ยวชาญ 3) การบริหารจัดการควรจัดในรูปของคณะกรรมการและใช้การมีส่วนร่วมเป็นเครื่องมือในการบริหาร 4) สภาพแวดล้อมในการเรียนเอื้อต่อการเรียนรู้ และ 5) การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้