การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษา 1) ขวัญในการปฏิบัติงานของผู้รับเหมาก่อสร้างในพื้นที่จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา และจังหวัดนราธิวาส ใน 7 ด้าน ได้แก่ ด้านความมั่นคงปลอดภัยในการปฏิบัติงาน ด้านความช่วยเหลือขององค์กรภาครัฐ ด้านผลประโยชน์ตอบแทน ด้านลักษณะและสภาพในการปฏิบัติงาน ด้านการยอมรับนับถือ ด้านความมีสัมพันธภาพ ด้านความพึงพอใจในงาน 2) เปรียบเทียบขวัญในการปฏิบัติงานของผู้รับเหมาก่อสร้าง ในพื้นที่จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา และจังหวัดนราธิวาส ตามตัวแปร อายุ ศาสนาที่นับถือ ภูมิลำเนาเดิม การศึกษา ความสามารถทางภาษา รูปแบบองค์กรธุรกิจ ประสบการณ์ในการทำงานในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ 3) ศึกษาปัญหาและข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไขเกี่ยวกับขวัญในการปฏิบัติงานของผู้รับเหมาก่อสร้างในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ผู้รับเหมา-ก่อสร้างในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ จำนวน 162 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบน-มาตรฐาน ทดสอบค่าที (t-test) ทดสอบค่าเอฟ (F-test) และทดสอบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยรายคู่ด้วยวิธีของเชฟเฟ่ (Scheffe' method) ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้รับเหมาก่อสร้างในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้มีขวัญในการปฏิบัติงานโดยภาพรวม อยู่ในระดับสูงยกเว้นด้านความมั่นคงปลอดภัยในการปฏิบัติงานมีขวัญอยู่ในระดับปานกลาง 2. เปรียบเทียบขวัญในการปฏิบัติงานของผู้รับเหมาก่อสร้างในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ปรากฏว่า ผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีภูมิลำเนาเดิมต่างกัน และผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีรูปแบบองค์กรธุรกิจต่างกัน มีขวัญในการปฏิบัติงานโดยภาพรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน ส่วนตัวแปรอื่นๆ มีรายละเอียด ดังนี้ 2.1 ผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีอายุต่างกันมีขวัญในการปฏิบัติงานโดยภาพรวมไม่แตกต่างกัน แต่ในด้านความช่วยเหลือขององค์กรภาครัฐ พบว่าผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีอายุ 21-30 ปี มีขวัญในการปฏิบัติงานสูงกว่าผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีอายุ 31-40 ปี และอายุ 41 ปีขึ้นไปที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ .01 ตามลำดับ 2.2 ผู้รับเหมาก่อสร้างที่นับถือศาสนาต่างกัน มีขวัญในการปฏิบัติงานโดยภาพรวมไม่แตกต่างกัน แต่ในด้านความมั่นคงปลอดภัยในการปฏิบัติงาน และด้านการยอมรับนับถือพบว่า ผู้รับเหมาก่อสร้างที่นับถือศาสนาอิสลามมีขวัญในการปฏิบัติงานสูงกว่าผู้รับเหมาก่อสร้าง ที่นับถือศาสนาพุทธ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2.3 ผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีการศึกษาต่างกัน มีขวัญในการปฏิบัติงานโดยภาพรวมไม่แตกต่างกัน แต่ในด้านความมั่นคงปลอดภัยในการปฏิบัติงานและด้านความช่วยเหลือขององค์กรภาครัฐ พบว่า ผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีการศึกษาตั้งแต่ปริญญาตรีขึ้นไปมีขวัญในการปฏิบัติงานสูงกว่าผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีการศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรี ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ .01 ตามลำดับ 2.4 ผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีความสามารถทางภาษาต่างกัน มีขวัญในการปฏิบัติงานโดยภาพรวมไม่แตกต่างกัน แต่ในด้านความช่วยเหลือขององค์กรภาครัฐ พบว่า ผู้รับเหมา ก่อสร้าง ที่ไม่สามารถใช้ภาษามลายูท้องถิ่นสื่อสารได้มีขวัญในการปฏิบัติงานสูงกว่าผู้รับเหมาก่อสร้าง ที่สามารถใช้ภาษามลายูท้องถิ่นสื่อสารได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2.5 ผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีประสบการณ์ในการทำงานในสามจังหวัดชายแดน-ภาคใต้ต่างกัน มีขวัญในการปฏิบัติงานโดยภาพรวมแตกต่างกัน โดยผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีประสบการณ์ในการทำงาน 5 ปีขึ้นไป มีขวัญในการปฏิบัติงานสูงกว่าผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีประสบการณ์ในการทำงาน 1-5 ปี อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านผลประโยชน์ตอบแทน ผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีประสบการณ์ในการทำงาน 1-5 ปี มีขวัญในการปฏิบัติ งานสูงกว่าผู้รับเหมาก่อสร้างที่มีประสบการณ์ในการทำงาน 5 ปีขึ้นไป อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .01 3. ปัญหาอุปสรรคของผู้รับเหมาก่อสร้างในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ คือ เหตุการณ์ความรุนแรงในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ การคอร์รัปชั่น ระยะเวลาดำเนินการก่อสร้าง งบประมาณโครงการก่อสร้าง การตรวจรับและเบิกจ่าย การดูแลรักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ราคาวัสดุก่อสร้าง การขาดแคลนแรงงาน และความขัดแย้งการเมืองท้องถิ่น ตามลำดับ ส่วนข้อเสนอแนะจากการศึกษาครั้งนี้ พบว่า รัฐบาลควรแก้ปัญหาเหตุการณ์ความไม่สงบในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ขยายระยะเวลาการก่อสร้าง ลดขั้นตอนการเบิกจ่ายเงิน เพิ่มงบประมาณ จัดหาแหล่งเงินกู้อัตราดอกเบี้ยต่ำ ปลุกจิตสำนึกให้ข้าราชการมีความโปร่งใส นักการเมืองท้องถิ่นควรมีจรรยาบรรณ และลดปัญหาการคอร์รัปชั่นเพื่อให้ได้งานที่มีคุณภาพมากขึ้น และประชาชนสามารถขออนุญาตมีอาวุธไว้ในความครอบครองเพื่อป้องกันตัว