วิทยานิพนธ์ (ศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2535

การวิจัยนี้ประสงค์จะวิเคราะห์ วัฎจักรทางเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมสารกึ่งตัวนำ โดยอาศัยแนวคิดจากทฤษฎีวัฎจักรสินค้า (product life cycle) มาอธิบายว่าทฤษฎีวัฎจักรสินค้า สามารถใช้อธิบายปรากฏการณ์ของการคิดค้น การตลาด และการย้ายฐานการผลิตของอุตสาหกรรมสารกึ่งตัวนำได้มากน้อย และถูกต้องเพียงใด เพื่อคาดคะเนรูปแบบการย้ายฐานการผลิต เพื่อนำมาใช้อธิบายสินค้าที่มีเทคโนโลยีสูงในอนาคต การศึกษานี้ได้จำกัดการศึกษาใน DRAM (Dynamic Random Access Memory) เป็นตัวแทนในสารกึ่งตัวนำ โดยแบ่ง DRAM เป็น 3 กลุ่มคือ กลุ่มที่ 1 ได้แก่ DRAM ขนาด 1 Kbit 4 Kbit 16 Kbit และ 64 Kbit กลุ่มที่ 2 ได้แก่ 256 Kbit 1 Mbit และ 4 Mbit กลุ่มที่สามได้แก่ 16 Mbit 64 Mbit และ 256 Mbit จากผลการวิจัยพบว่าในกลุ่มที่ 1 ทฤษฎีวัฎจักรสินค้าสามารถอธิบายปรากฏการณ์ในอุตสาหกรรม DRAM ได้ดีพอสมควรในช่วงแรกๆ การย้ายฐานการผลิตมาประเทศกำลังพัฒนาเพื่อใช้ประโยชน์จากแรงงานยังพอทำได้บ้าง แต่ในกลุ่มที่สอง และสาม DRAM มีความซับซ้อนเพิ่มมากขึ้น ต้องใช้เครื่องจักรในการผลิต การใช้ประโยชน์จากแรงงานไม่จำเป็นต่อไป ทฤษฎีวัฎจักรสินค้าไม่สามารถอธิบายการย้ายฐานการผลิตไปประเทศกำลังพัฒนา เพื่อได้ประโยชน์จากแรงงานได้ โดยสรุปคือประเทศผู้คิดค้นจะมีการย้ายฐานการผลิตไปใน 3 รูปแบบคือรูปแบบแรกจะมีการย้ายฐานการผลิตเพื่อลดต้นทุนการผลิต โดยอาศัยแรงงานราคาถูกในประเทศกำลังพัฒนาตามทฤษฎีวัฎจักรสินค้า สำหรับสินค้าที่เทคโนโลยีอยู่ตัวและลอกเลียนแบบได้ง่าย รูปแบบที่สองคือ การย้ายฐานการผลิตเนื่องจากปัญหาการตลาด และมาตรการกีดกันทางการค้าสำหรับสินค้าที่ใช้เทคโนโลยีในปัจจุบัน การลอกเลียนแบบยังทำได้ไม่ง่ายนัก และรูปแบบที่สามคือการย้ายฐานการผลิต เนื่องมาจากการร่วมมือกันระหว่างผู้ผลิตของประเทศพัฒนาแล้วเพื่อการวิจัยและพัฒนา สำหรับสินค้าที่ยังไม่มีการผลิตจำนวนมากในเชิงพาณิชย์ และเทคโนโลยียังอยู่ในระหว่างการพัฒนา สำหรับโอกาสที่เป็นไปได้ในอุตสาหกรรมสารกึ่งตัวนำของประเทศไทย คือการออกแบบ ASIC (Application Specific Integrated Circuit) เนื่องจากประเทศไทยมีคุณสมบัติของแรงงานที่เหมาะสม และต้นทุนการลงทุนต่ำ ยิ่งกว่านั้นการผลิต ASIC เป็นที่รู้กันทั่วไปว่าใช้เงินทุนต่ำ ไม่ต้องผลิตเป็นจำนวนมาก สามารถออกแบบได้ตามความต้องการ และยากในการเลียนแบบ ถ้ามีการออกแบบและผลิตที่เหมาะสมแล้ว ASIC สามารถทำให้อุตสาหกรรมปลายน้ำ เช่น อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ สามารถผลิตสินค้าได้แตกต่างจากคู่แข่ง และสามารถวางสินค้าในตลาดได้อย่างรวดเร็ว