วิทยานิพนธ์ (น.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2531

ความยุติธรรมในการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่ง คือ การให้คู่ความทุกฝ่ายได้รู้ข้อกล่าวหาและมีโอกาสเพียงพอที่จะโต้แย้งคัดค้าน ถ้าคู่ความฝ่ายใดละเลยหน้าที่ไม่รักษาสิทธิในคดีความของตน กฎหมายได้กำหนดกลไกให้มีการพิจารณาคดีโดยขาดนัด ทั้งนี้เพื่อเป็นสภาพบังคับและเพื่อให้คดีความสามารถดำเนินต่อไปได้โดยไม่หยุดชะงัก อย่างไรก็ตามหากคู่ความฝ่ายที่ขาดนัดสามารถพิสูจน์ให้เป็นที่พอใจแก่ศาลได้ว่า การที่ตนขาดนัดมิได้เป็นไปโดยจงใจหรือมีเหตุอันสมควรประการอื่นแล้ว ศาลก็จะกำหนดวิธีการเยียวยาโดยให้มีการพิจารณาใหม่ มีผลทำให้คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลโดยคู่ความขาดนัด หรือคำพิพากษาหรือคำสั่งอื่นๆ ของศาลสูงในคดีเดียวกัน ตลอดจนการบังคับคดีที่ได้ดำเนินไปแล้วเป็นอันถูกเพิกถอนไปในตัว ในทางตรงกันข้าม ถ้าไม่สามารพิสูจน์ให้เป็นที่พอใจแก่ศาลได้ ก็ต้องยอมรับซึ่งเป็นข้อเสียเปรียบบางประการ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ ผู้เขียนได้ทำการศึกษาและวิเคราะห์ถึงแนวความคิดและหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเรื่อง การดำเนินกระบวนพิจารณาคดีแพ่งเพราะเหตุขาดนัดในประเทศไทย และพบว่าบทบัญญัติของกฎหมายไทยในเรื่องนี้ยังขาดความชัดเจนในเนื้อหา รวมทั้งได้ทำการศึกษาและวิเคราะห์ร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ว่าด้วยการชี้สองสถานและการอ้างพยานหลักฐาน ว่าสมควรกำหนดสภาพบังคับไว้เคร่งครัดหรือผ่อนปรนแค่ไหน เพียงใด เนื่องจากมีความคิดเห็นของนักกฎหมายแตกต่างเป็นหลายฝ่าย ท้ายสุดจึงได้สรุปเสนอแนะแนวทางตลอดจนวิธีการที่เหมาะสม เพื่อให้การใช้บังคับกฎหมายเรื่องดำเนินกระบวนการพิจารณาคดีแพ่งเพราะเหตุขาดนัด บรรลุสมตามเจตนารมณ์