1.2.1                     การวิเคราะห์คุณภาพข้าวสารมีสี

1.2.1.1        การวิเคราะห์คุณภาพทางกายภาพ 

–            น้ำหนักเมล็ด ชั่งน้ำหนักเมล็ดสมบูรณ์จำนวน 100 เมล็ด (3 ซ้ำ)  แล้วแปลงเป็นน้ำหนักที่ความชื้นร้อยละ 14  (Wadsworth et al., 1982)  

–            ขนาดและรูปร่างเมล็ด  ใช้ข้าวตัวอย่างละ 10 เมล็ดโดยการสุ่ม  วัดความยาว  ความกว้าง  และความหนา หน่วยเป็นมิลลิเมตร ด้วยเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์  กำหนดขนาดรูปร่างเมล็ดโดยเทียบจาก USDA Standard

–            ค่าสี (Hunter Lab) นำตัวอย่างไปวัดค่าสีด้วยเครื่องวัดสี (Colorimeter)  เพื่อหาค่าความสว่าง (L*)  ค่าสีแดง (a*) และค่าสีเหลือง (b*)  ทำการทดลองตัวอย่างละ 3 ซ้ำ

1.2.1.2        การวิเคราะห์คุณภาพทางเคมี

–            โปรตีน  คาร์โบไฮเดรต  ไขมัน  เยื่อใย  ความชื้น  และเถ้า (A.O.A.C., 2000)

–            ปริมาณอะไมโลส  โดยวิธีการทำปฏิกิริยากับสารละลายไอโอดีน  ค่าการดูดกลืนแสงที่ความยาวคลื่น 620 นาโนเมตร (Juliano, 1971)

–            การสกัดตัวอย่างสำหรับวิเคราะห์ปริมาณแอนโธไซยานินทั้งหมด  และปริมาณฟีนอลิกทั้งหมด  นำผงข้าวผสมกับกรดไฮโดรคลอริก (1.0 นอร์มาล) ในเมธานอล (85:15 v/v) ในอัตราส่วน 1:10 น้ำหนักต่อปริมาตร (w/v)  และปรับพีเอชเท่ากับ 1 ด้วยกรดไฮโดรคลอริก (4.0 นอร์มาล)  นำไปเขย่าที่ 100 รอบต่อนาที เป็นเวลา 24 ชั่วโมง ณ อุณหภูมิห้อง  แล้วทำการกรอง  จากนั้นนำสารสกัดมาหมุนเวี่ยงที่ 3461 g เป็นเวลา 10 นที  เก็บส่วนใสไว้ในขวดสีชา ที่ -20 องศาเซลเซียส  จนกว่าทำการวิเคราะห์  (Abdel-Adal and Hucl, 1999)

–            ปริมาณแอนโธไซยานินทั้งหมด นำสารสกัดมาวัดค่าการดูดกลืนแสงที่ 535 นาโนเมตร หาปริมาณแอนโธไซยานินโดยเทียบกับกราฟมาตรฐานของ cyaniding-3-glucoside (Abdel-Adal and Hucl, 1999)

–            ปริมาณฟีนอลิกทั้งหมด นำสารสกัดมาทำปฏิกิริยากับ Folin-Ciocalteu reagent ซึ่งประกอบด้วย phosphomolybdic-phosphotungstic acid reagents วัดค่าการดูดกลืนแสงที่ความยาวคลื่น 760 นาโนเมตร  หาปริมาณฟีนอลิกโดยเทียบกับกราฟมาตรฐานของ Ferulic acid (Slinkard and Singleton, 1977)

–            คุณสมบัติการต้านการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน  โดยทำการสกัดสารต้านการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันจากข้าว โดยใช้แป้งข้าว 1.5 กรัมผสมเมทานอลร้อยละ 85  กวนส่วนผสม (ใช้ magnetic stirrer) นาน 30 นาที จากนั้นนำไปหมุนเหวี่ยงที่ 2,500 g  นาน 10 นาที (2 ซ้ำ) ได้สารสกัดปริมาณ 50 มิลลิลิตร (Sompong et al., 2011) จากนั้นหาค่า

–            DPPH (2,2-Diphenyl-1-picrylhydrazyl radical scavenging capacity assay)  นำสารสกัดจากข้าว 300 ไมโครลิตร ทำปฏิกิริยากับสารละลาย DPPH (DPPH 4.13 มิลลิกรัม ในเอทานอล HPLC-grade 100 มิลลิลิตร) เขย่าส่วนผสมในที่มืดนาน 40 นาที แล้ววัดค่าการดูดกลืนแสงที่ 517 นาโนเมตร (Zigonenu et al., 2007)

–            ABTS (2,2’-Azino-bis (3-ethylbenzothiazoline-6-sulfonic acid) cation radical scavenging assay)นำสารสกัดจากข้าว 120 ไมโครลิตร มาทำปฏิกิริยากับสารละลาย ABTS (ABTS 7 มิลลิลิตร เติมโพแตสเซียมเปอร์ซัลเฟต แล้วเก็บในที่มืด 12-16 ชั่วโมง) แล้ววัดค่าการดูดกลืนแสงที่ 754 นาโนเมตร (Choi et al., 2007)

–            FRAP (Ferric reducing antioxidant power assay) นำสารสกัดจากข้าว 200 ไมโครลิตร ทำปฏิกิริยากับสารละลาย FRAP (acetate buffer 0.3 โมลาร์ TPTZ 10 มิลลิโมลาร์ ในกรดไฮโดรคลอริก 40 มิลลิโมลาร์ และFeCl₃ 20 มิลลิโมลาร์ อัตราส่วน 10:1:1 v/v/v) บ่มที่ 37 องศาเซลเซียส นาน 30 นาที แล้ววัดค่าการดูดกลืนแสงที่ 595 นาโนเมตร (Benzie and Strain,1996)

1.2.1.3        การวิเคราะห์ทางประสาทสัมผัส

–            การทดสอบความชอบต่อข้าวสารด้านลักษณะปรากฏ สี และกลิ่น  โดยใช้มาตราความชอบแบบ 9 คะแนน (Hedonic scale) โดยระดับคะแนนตั้งแต่ 1-9 (1=ไม่ชอบมากที่สุด ถึง 9=ชอบมากที่สุด)  โดยใช้ผู้ทดสอบจำนวน 50 คน 

1.2.2                     การวิเคราะห์คุณภาพข้าวสุกมีสี

1.2.2.1        การวิเคราะห์คุณภาพทางกายภาพ

–                 Texture  Profile  Analysis  (TPA)  โดยใช้เครื่องวัดลักษณะเนื้อสัมผัส  (Texture Analyzer) และวัดตาม