งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาฤทธิ์ของสารสกัดจากสมุนไพรอายุวัฒนะต่อระบบภูมิคุ้มกันในหลอดทดลองของหนูถีบจักรสายพันธุ์ไอซีอาร์โดยนำสารสกัดเมทธานอลของสมุนไพรไทยจำนวน 15 ชนิด (0. 1, 1, 10 mg / ml) มาทดสอบเบื้องต้นด้วยการทดสอบฤทธิ์กระตุ้นการแบ่งตัวของสปลีโนไซท์สารสกัดสามชนิด (0. 25-4 mg / ml) ที่แสดงผลการกระตุ้นสูงสุดจะถูกนำมาทดสอบซ้ำด้วยการทดสอบฤทธิ์การกระตุ้นการจับกลืนกินสิ่งแปลกปลอมของแมคโครฟาจและการแบ่งตัวของสปลิโนไซท์เมื่อไม่มีหรือมีไมโตเจน (lipopolysaccharide; LPS, pokeweed mitogen: PWM, phytohemagglutinin; PHA and concanavalin A) Con A) ผลการทดลองพบว่าสรรพคุณอายุวัฒนะของสมุนไพรมีความสัมพันธ์ต่อฤทธิ์การกระตุ้นการแบ่งตัวของลิมพ์โฟไซท์โดยมีผลทั้งกดและกระตุ้นการแบ่งเซลล์แต่มีความแรงไม่มากนักและมีระดับความแรงที่แตกต่างกันตามชนิดของพืชและความเข้มข้นสารสกัดที่มีความแรงในการกระตุ้นจากมากไปน้อยสามลำดับแรกคือสารสกัดจากเปลือกรากกวาวเครือแดง (Butea superba Roxb.) (Ecs, 4. 00 mg / ml) รากเจตมูลเพลิงแดง (Plumbago indica Linn., P, rosea Linn) (Ecs 4. 80 mg / ml) และในจำปา (Michelia champaca Linn.) (Eco 7. 23 mg / ml) ตามลำดับโดยสารสกัดจากกวาวเครือแดงมีกลไกการกระตุ้นการแบ่งตัวของ B lymphocyte แบบไม่อาศัย T lyrmphocyte (T cell independent B cell proliferation) เช่นเดียวกับ LPS สารสกัดจากเจตมูลเพลิงแดงมีฤทธิ์กระตุ้นการแบ่งตัวของ T lymphocyte เช่นเดียวกัน PHA และสารสกัดจากจำปามีฤทธิ์ในการกระตุ้นการแบ่งตัวของ I lymphocyte เช่นเดียวกับ PHA และ Con A ในทางตรงกันข้ามสารสกัดทั้งสามชนิดแสดงผลการรีดิวส์สี nitroblue tetrazolium (NBT) และผลต่อ lysosomal enzyme activity ไม่ต่างจากกลุ่มควบคุมดังนั้นจึงอาจกล่าวได้ว่าสรรพคุณอายุวัฒนะไม่สัมพันธ์กับฤทธิ์การกระตุ้นการจับกลืนกินสิ่งแปลกปลอมของแมคโครฟาจทั้งในขั้นตอน Intracellular kling และ degranulation งานวิจัยนี้เป็นข้อมูลเบื้องต้นในการพิสูจน์ความสัมพันธ์ระหว่างสรรพคุณอายุวัฒนะและฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกันซึ่งกลไกในการออกฤทธิ์ยังต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมต่อไป