วิทยานิพนธ์ (ภ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

การวิเคราะห์ความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในชีววัตถุเป็นการตรวจพิสูจน์ที่สำคัญอย่างหนึ่งในทางนิติพิษวิทยา เนื่องจากเป็นประโยชน์ในการตอบคำถามเกี่ยวกับความบกพร่องที่เกิดขึ้น หรือใช้ประกอบการพิจารณาหาสาเหตุการเสียชีวิตของบุคคล เมื่อพิจารณาในแง่ความบกพร่องที่เกิดขึ้น จะเห็นว่าแอลกอฮอล์ออกฤทธิ์โดยตรงต่อสมอง ดังนั้นการตรวจวิเคราะห์ความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเนื้อสมอง จะเป็นตัวบ่งชี้ความบกพร่องที่เกิดขึ้นได้ดีที่สุด อย่างไรก็ตามการแปลผลความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในสมอง ยังมีข้อถกเถียงเกี่ยวกับความแตกต่างในการกระจายของแอลกอฮอล์ในสมองแต่ละบริเวณ การวิจัยนี้จึงมุ่งศึกษาการกระจายของแอลกอฮอล์ในเนื้อสมอง โดยศึกษาในสมองส่วนพอนส์ (Pons) สมองน้อย (Cerebellum) และสมองใหญ่ส่วนออคซิปิตอล (Occipital lobe) ซึ่งมีการทำงานที่สัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุและอาชญากรรมต่างๆและศึกษาการกระจายตัวของแอลกอฮอล์ในหลอดเลือด รวมทั้งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเนื้อสมอง และในเลือด โดยเก็บชีววัตถุจากผู้เสียชีวิตชาวไทยที่ส่งมาชันสูตรที่สถาบันนิติเวชวิทยา จำนวน 49 ราย นำมาวิเคราะห์ความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ด้วยเครื่องแก็สโครมาโตกราฟฟี แบบเทคนิคเฮดสเปซ ผลการศึกษา พบว่าความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเนื้อสมองส่วนสมองน้อย (CAC) และความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเนื้อสมองส่วนพอนส์ (PAC) ไม่แตกต่างกัน แต่แตกต่างจากความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเนื้อสมองใหญ่ส่วนออคซิปิตอล (OAC) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (CAC = 52.08+-6.89, PAC = 48.28+-6.29 และ OAC = 64.33+-8.71 ตามลำดับ; P is less than 0.01) สำหรับการศึกษาการกระจายตัวของแอลกอฮอล์ในหลอดเลือด พบว่า ความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเลือดที่เก็บจากหลอดเลือดแดงที่สมอง (Basilar artery) หลอดเลือดดำที่คอ (Jugular vein) และหลอดเลือดดำที่ขา (Femoral vein) ไม่แตกต่างกันอย่างนัยสำคัญทางสถิติ (BAC = 123.35+-15.79,118.25+-15.33 และ 113.49+-14.26 ตามลำดับ) นอกจากนี้พบว่า ความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเนื้อสมองและในเลือดมีความสัมพันธ์กันในเชิงเส้นตรงทางบวก ได้สมการถดถอยดังนี้ CAC = 2.033+0.4232 BAC (R[superscript 2 ]adj = 0.883) PAC = 2.966+0.3832 BAC (R[superscript 2 ]adj = 0.869) และ OAC = 0.718 +0.5379 BAC (R[superscript 2 ]adj = 0.895) รวมทั้งมีความสัมพันธ์ในรูปอัตราส่วนระหว่างความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเนื้อสมองต่อความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเลือด (Conversion Ratio) เท่ากับ 0.41 0.38 และ 0.50 ตามลำดับ ผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่ามีความแตกต่างการกระจายของแอลกอฮอล์ในเนื้อสมองแต่ละบริเวณ และสามารถแสดงความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ในเนื้อสมองและในเลือด ได้ทั้งจากสมการถดถอยเชิงเส้นตรง และจาก Conversion Ratio อย่างไรก็ตาม การนำตัวอย่างสมองมาวิเคราะห์ความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ ควรระบุบริเวณของสมองที่ใช้ เพื่อความถูกต้องในการแปลผล และควรมีการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับการกระจายของแอลกอฮอล์ในสมองบริเวณอื่นๆในผู้เสียชีวิตชาวไทยด้วย เพื่อให้ได้ข้อมูลการกระจายของแอลกอฮอล์ในสมองที่ครอบคลุมและชัดเจนยิ่งขึ้น