วิทยานิพนธ์ (น.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539

จากการที่กฎหมายประกันสังคมไม่บังคับใช้กับลูกจ้างชั่วคราวรายวันและลูกจ้างชั่วคราวรายชั่วโมงการกำหนดอายุแรกเข้าเป็นผู้ประกันตน การลดอัตราโทษที่นายจ้างฝ่าฝืนกฎหมาย ตลอดจนเพิ่มเติมเงื่อนไขการเป็นผู้ประกันตนโดยสมัครใจจะต้องจ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 12 เดือน รวมทั้งการไม่กำหนดระยะเวลาบังคับใช้กฎหมายแก่นายจ้างที่มีลูกจ้างน้อยกว่า 10 คน ทำให้ลูกจ้างผู้ประกันตนบางกลุ่มไม่ได้รับหลักประกันและความคุ้มครองตามกฎหมาย เป็นการขัดกับหลักการและแนวคิดของการประกันสังคม จึงได้ดำเนินการศึกษาสภาพปัญหาเหล่านี้โดยการวิจัยเอกสารและวิจัยภาคสนาม ผลการวิจัยพบว่า การไม่บังคับใช้กฎหมายประกันสังคมกับลูกจ้างชั่วคราวรายวันและลูกจ้างชั่วคราวรายชั่วโมง การกำหนดอายุขั้นต่ำและขั้นสูงสำหรับการเข้าเป็นผู้ประกันตน การลดอัตราโทษความผิดที่นายจ้างเจตนาไม่ยื่นแบบรายการเพื่อขึ้นทะเบียนประกันสังคมหรือเจตนากรอกข้อความเป็นเท็จในแบบรายการ และการเพิ่มเติมเงื่อนไขสำหรับการเป็นผู้ประกันตนโดยสมัครใจ มีหลักการและแนวคิดไม่สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของการประกันสังคม ทำให้ลูกจ้างผู้ประกันตนขาดความมั่นคงในการดำรงชีวิต อีกทั้งประโยชน์ทดแทนในกรณีสงเคราะห์บุตรและกรณีชราภาพ กำหนดหลักเกณฑ์และระบุเงื่อนไขการรับประโยชน์ทดแทนไว้อย่างกว้างๆ จึงเป็นปัญหาและอุปสรรคในการบังคับใช้กฎหมาย เพื่อสร้างหลักประกันความมั่นคงทางสังคมให้แก่ลูกจ้างอย่างแท้จริง กฎหมายประกันสังคมจึงควรบังคับใช้แก่ลูกจ้างชั่วคราวรายวันและลูกจ้างชั่วคราวรายชั่วโมง และลูกจ้างที่อยู่ในข่ายบังคับแห่งกฎหมายควรที่จะเข้าเป็นผู้ประกันตนได้โดยไม่ต้องมีข้อจำกัดเกี่ยวกับอายุแรกเข้าเป็นผู้ประกันตน เมื่อนายจ้างเจตนาไม่ยื่นแบบรายการเพื่อขึ้นทะเบียนประกันสังคมหรือเจตนากรอกข้อความเป็นเท็จในแบบรายการ ควรระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับเช่นเดิม และควรตัดเงื่อนไขการจ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 12 เดือน สำหรับการเข้าเป็นผู้ประกันตนโดยสมัครใจออก และเพื่อให้กฎหมายประกันสังคมมีบทบัญญัติที่สมบูรณ์ จึงควรกำหนดระยะเวลาบังคับใช้กฎหมายแก่นายจ้างที่มีลูกจ้างน้อยกว่า 10 คน และกำหนดนิยามคำว่า "บุตร" ไว้ในกฎหมายอย่างชัดเจน ตลอดจนแก้ไขเพิ่มเติมให้ผู้ประกันตนที่ออกจากงานแล้วมีสิทธิได้รับประโยชน์ทดแทนในกรณีชราภาพ จึงจะเป็นการสนองตอบเจตนารมณ์ของกฎหมายโดยแท้จริง