วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2540

วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ที่จะวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างลิงค์ ซึ่งเป็นประเภททางไวยากรณ์ประเภทหนึ่งกับเพศในความเป็นจริง โดยตีความจากภาษาที่ใช้บรรยายภาพโดยผู้พูดภาษาฮินดีและภาษาเยอรมัน และเปรียบเทียบโลกทัศน์ของผู้พูด 2 ภาษาดังกล่าวเกี่ยวกับเพศ ผู้วิจัยมีสมมุติฐานว่าผู้พูดภาษาฮินดีและเยอรมันต่างก็ให้ความสำคัญต่อลิงค์มากกว่าเพศ คือจะใช้รูปภาษาตามลิงค์มากกว่าเพศ และเมื่อเปรียบเทียบกัน ผู้พูดภาษาเยอรมันซึ่งมี 3 ลิงค์จะให้ความสำคัญต่อเพศมากกว่าผู้พูดภาษาฮินดีซึ่งมี 2 ลิงค์ ข้อมูลที่ใช้วิเคราะห์ได้มาจากผู้บอกภาษาฮินดีและผู้บอกภาษาเยอรมันภาษาละ 10 คน ผู้วิจัยคัดเลือกคำนามพื้นฐานในภาษาฮินดีและภาษาเยอรมันที่หมายถึงคนและสัตว์จำนวน 17 คำ และใช้ภาพคนและสัตว์ดังกล่าวที่มีเพศไม่สอดคล้องกับลิงค์ของคำนามเป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูล โดยให้ผู้บอกภาษามองภาพดังกล่าวและเขียนประโยคบรรยายภาพ ซึ่งจะแสดงให้เห็นการเลือกตัวบ่งชี้ตามลิงค์ของคำนามหรือตามเพศของคนหรือสัตว์ในภาพ ผลการวิจัยที่ได้ตรงตามสมมุติฐานที่ตั้งไว้บางส่วน นั่นคือผู้พูดภาษาทั้งสองต่างก็ใช้ตัวบ่งชี้ตามลิงค์มากกว่าตามเพศ ส่วนในแง่ที่ไม่ตรงกับสมมุติฐานก็คือผู้พูดภาษาฮินดีมีการใช้ตัวบ่งชี้ตามเพศมากกว่าผู้พูดภาษาเยอรมัน ผู้พูดภาษาฮินดีใช้ตัวบ่งชี้ร้อยละ 66.47 ตามลิงค์ ร้อยละ 33.53 ตามเพศ ในขณะที่ผู้พูดภาษาเยอรมันใช้ตัวบ่งชี้ร้อยละ 75 ตามลิงค์ ร้อยละ 25 ตามเพศ ผู้วิจัยได้ข้อสังเกตว่าผู้พูดภาษาทั้งสองมักจะใช้ตัวบ่งชี้ตามเพศในการบรรยายภาพคน และใช้ตัวบ่งชี้ตามลิงค์ในการบรรยายภาพสัตว์ สรรพนามเป็นตัวบ่งชี้ที่แจกรูปไปตามเพศของคนหรือสัตว์ในภาพมากที่สุด จากผลการวิจัยดังกล่าวผู้วิจัยตีความว่า จำนวนลิงค์ในภาษามีอิทธิพลต่อระดับความใส่ใจในการจำแนกเพศของสรรพสิ่งโดยผู้พูดภาษา ผู้พูดภาษาที่มี 2 ลิงค์เช่นภาษาฮินดี น่าจะให้ความใส่ใจที่จะจำแนกเพศของสรรพสิ่งไปตามความเป็นจริงมากกว่าผู้พูดภาษาที่มี 3 ลิงค์ เช่นภาษาเยอรมัน