งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1)สกัดและแยกองค์ประกอบ ทางเคมีคือ น้ำมันหอมระเหย ฟลาโวนอยด์ แทนนิน ซาโปนิน คาร์ดิแอกกลัยโคไซด์แอนทรา ควิโนน แอลคาลอยด์ และสเตอรอยด์จากพืชสมุนไพรท้องถิ่น 2)เพื่อพัฒนาบทปฏิบัติการวิชา เคมีผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ เรื่องการสกัดและแยกองค์ประกอบทางเคมีจากพืชสมุนไพรในท้องถิ่น สำหรับนักศึกษาหลักสูตรวิทยาศาสตร์ของสถาบันราชภัฏ ผู้วิจัยได้ดำเนินการเป็น 3 ตอนคือ 1)สำรวจพืชสมุนไพรที่มีองค์ประกอบทางเคมีและวางแผนในการสกัดแยกองค์ประกอบทางเคมี จากพืชสมุนไพร 2)ทำการทดลองในห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ 3)พัฒนาบทปฏิบัติการวิชา เคมีผลิตภัณฑ์ธรรมชาติจากผลการทดลองที่ได้ และหาประสิทธิภาพของบทปฏิบัติการด้วยการ ใช้ค่าดัชนีความสอดคล้อง โดยผู้เชี่ยวชาญด้านเคมีและด้านวิทยาศาสตรศึกษา จำนวน 11 ท่าน ซึ่งประเมินในด้านเอกสารประกอบบทปฏิบัติการ (ใบความรู้) บทปฏิบัติการ รายงานผล และคำถามท้ายการทดลอง ผลการวิจัยปรากฏดังนี้ 1.พืชสมุนไพรที่ใช้สกัดน้ำมันหอมระเหย ฟลาโวนอยด์ แทนนิน ซาโปนิน คาร์ดิแอก กลัยโคไซด์แอนทราควิโนน แอลคาลอยด์ และสเตอรอยด์ได้แก่ ผลพริกไทยดำ ดอกกานพลู เปลือกผลมังคุด ใบชุมเห็ดเทศ ผลมะคำดีควาย ดอกกระเจี๊ยบแดง หัวร้อยรู และเมล็ดรำเพย ตามลำดับ 2.ผลการทดลองที่ได้จากห้องปฏิบัติการนำมาพัฒนาเป็นบทปฏิบัติการเพื่อการเรียน การสอนได้ 8 บทปฏิบัติการดังนี้บทปฏิบัติการที่ 1 การสกัดและแยกยูจีนอลจากน้ำมันกานพลูด้วยเทคนิค โครมาโทกราฟีแบบก๊าซบทปฏิบัติการที่ 2 การสกัดและแยกแอนโธไซยานินจากดอกกระเจี๊ยบแดงด้วย เทคนิคโครมาโทกราฟีแบบคอลัมน์บทปฏิบัติการที่ 3 การสกัดและแยกแทนนินจากเปลือกผลมังคุดด้วยเทคนิค โครมาโทกราฟีแบบเยื่อบางบทปฏิบัติการที่ 4 การสกัดและแยกผลมะคำดีควายโดยเทคนิคโครมาโทกราฟีแบบ เยื่อบางบทปฏิบัติการที่ 5 การสกัดและแยกคาร์ดิแอกกลัยโคไซด์จากเมล็ดรำเพยโดยเทคนิค โครมาโทกราฟีแบบเยื่อบางบทปฏิบัติการที่ 6 การสกัดและแยกแอนทราควิโนนจากใบชุมเห็ดเทศด้วยเทคนิค โครมาโทกราฟีแบบเยื่อบางและปฏิกิริยาเคมีบทปฏิบัติการที่ 7 การสกัดและแยกปิเปอรีนจากผลพริกไทยดำด้วยเทคนิค สเปกโทรสโกปีบทปฏิบัติการที่ 8 การสกัดและแยกเบต้าไซโตสเตอรอลจากหัวร้อยรูด้วยเทคนิค โครมาโทกราฟีแบบของเหลวสมรรถนะสูง 3.บทปฏิบัติการเพื่อการเรียนการสอน 8 บทปฏิบัติการ มีค่าดัชนีความสอดคล้อง ระหว่างวัตถุประสงค์กับเนื้อหา วัตถุประสงค์กับวิธีการทดลองและวัตถุประสงค์กับคำถาม ท้ายการทดลอง ระหว่าง 0.56 ถึง 1.00 แสดงว่าบทปฏิบัติการที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพ สำหรับนำไปใช้ทางด้านการเรียนการสอนได้