ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษารูปแบบทางศิลปะของ ประติมากรรมรูปนาคที่ปรากฏตำแหน่งต่าง ๆ ของสิม และเพื่อศึกษา แนวคิด คติความเชื่อของการใช้ประติมากรรมรูปนาค ทำให้ทราบได้ว่า ประติมากรรมรูปนาคที่ใช้ประดับสิมในเขตอีสานเหนือเฉพาะสิมทั้ง 12 แห่ง ที่นำมาศึกษานั้น พบว่า วัสดุที่นำมาใช้ในการสร้างสรรค์ รูปนาคมีทั้งรูปนาคที่แกะสลักจากไม้และรูปนั้น แต่ทั้งนี้ส่วนใหญ่ เป็นรูปนาคที่แกะสลักจากไม้ ส่วนตำแหน่งที่มีการประดับตกแต่ง ด้วยรูปนาคนั้นมีประดับอยู่ในตำแหน่งที่สำคัญของสิม แยกเป็น 3 ส่วนคือ ส่วนของเครื่องบนหรือหลังคา ส่วนของผนังอาคารสิม และส่วนของ ราวบันได ส่วนการวิเคราะห์ถึงความสัมพันธ์ด้านคติและรูปแบบ ทางศิลปกรรมของนาคที่ใช้ประดับสิมแบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม คือคติและ รูปแบบของนาคภูมิจักรวาล คติและรูปแบบของนาคทวารบาล และคติและรูปของบันไดนาค ทั้งนี้ลักษณะรูปแบบทางศิลปกรรม ของรูปนาคที่พบในแต่ละแห่งมีความแตกต่างกันในรายละเอียด ซึ่งเป็นผลมาจากความแตกต่างในเชิงสร้างสรรค์ของฝีมือช่าง ส่วนความหมายทางด้านคติความเชื่อนาคในความเชื่อของ ชาวพื้นถิ่นที่อยู่ในเขตของสิมตั้งอยู่นั้นยอมรับว่านาคเป็นสัญลักษณะ ของน้ำ ความอุดมสมบูรณ์และนาคมีความเกี่ยวข้องกับพุทธศาสนา อนึ่ง ผลของการเปรียบเทียบจากลักษณะทางศิลปกรรมกับ คติความเชื่อนั้นพบว่ามีการใช้คติเรื่องนาคทั้งจากคัมภีร์ในพุทธศาสนา และคัมภีร์ในศาสนาพรหมณ์ปะปนกัน ทั้ง ๆ ที่สิมเป็นอาคารสำคัญ ในพุทธศาสนา ส่วนทางด้านรูปแบบทางศิลปกรรมนั้น รูปนาค ที่ช่างไม้สร้างประดับส่วนต่าง ๆ ของอาคารสิมล้วนแต่มีแนวคิด มาจากรูปลักษณะของงูทั้งสิ้น แต่ได้มีการออกแบบสร้างสรรค์ ตกต่างลวดลายเพิ่มขึ้นตามจินตนาการกับทั้งยังมีการออกแบบโดย ลด สกัด ตัด ทอน จนทำให้รูปนาคนั้นกลายเป็นสัญลักษณ์ แต่โครงสร้างหลักยังคงเป็นรูปงูหรือนาคอยู่เช่นเดิม