ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาเชิงวิเคราะห์วิจารณ์ ตัวละครเอกแหวกขนบในวรรณกรรมอีสาน ได้แก่ หน้าผากไกลกะดัน ท้าวก่ำกาดำ พญาคัดคาก แก้วหน้าม้า ท้าวหอมฮู สุพรหมโมกขา กำพร้าขี้เฮื้อน พื้นท้าวเจ็ดไห กำพร้าผีน้อย และพระกึดพระพาน โดยศึกษาในด้านชาติกำเนิด รูปสมบัติ พฤติกรรมและอุปนิสัย ทำให้ทราบถึงลักษณะของตัวละครเอกแหวกในวรรณกรรมนิทาน ซึ่งแบ่งเป็นสองกลุ่มใหญ่ ๆ คือ ตัวละครแหวกขนบด้านชาติกำไร 9 เรื่อง และตัวละครเอกแหวกขนบด้านรูปสมบัติมี 7 เรื่อง ส่วนการแหวกขนบด้านพฤติกรรมและอุปนิสัยนั้นจะไม่ปรากฏชัดเจนนัก ยกเว้นเรื่องพระกึดพระพาน ซึ่งตัวละครเอกประพฤติผิดกรรม ทั้งนี้น่าจะเนื่องมาจากวรรณกรรมเรื่องนี้ได้รับอิทธิพลจากวรรณกรรม ภาคกลางที่เป็นเรื่องราวของพระกฤษณะ ส่วนใหญ่แล้วกวีนิยม สร้างให้ตัวละครเอกมีลักษณะเป็นวีรบุรุษหรือบุคคลในอุดมคติของสังคม ที่เป็นคนดีหาที่ติไม่ได้เพื่อให้ผู้อ่านฟังยึดถือเป็นแบบอย่างในการ ดำเนินชีวิต และชี้ให้เห็นว่าสังคมมีค่านิยมที่ยกย่อง คุณสมบัติ เหนือรูปสมบัติ ทรัยพ์สมบัติ และชาติตระกูล ส่วนการที่กวีสร้าง ตัวละครเอกแหวกขนบด้านชาติกำเนิดและรูปสมบัติก็มีผลทางด้านจิตวิทยา กล่าวคือให้สมาชิกในสังคมไม่ท้อถอยในชีวิตแม้จะไม่ได้เกิดในตะกูลสูงส่ง หรือมีรูปร่างงดงามก็สามารถประสบความสำเร็จในชีวิตได้ กวีนิยม การสร้างตัวละครเอกแหวกขนบอยู่ 2 แนว คือ แบบสมจริง กับแบบเหนือจริง ตัวละครเอกแหวกขนบบางเรื่องมีแนวการสร้าง ตัวละครแบบประสมประสานกันทั้งสองแถว ด้านแง่คิดทางสังคม และวัฒนธรรมที่แสดงผ่านตัวละครในนิทานพื้นบ้านนี้นั้น ได้สะท้อน ให้เห็นวิถีชีวิตของชาวอีสาน ในเรื่องคติความเชื่อและศาสนา ธรรมเนียมประเพณี ค่านิยม ความสัมพันธ์ภายในครอบครัว และความสัมพันธ์ภายในสังคม ตัวละครเอกแหวกขนบใน วรรณกรรมอีสานทั้ง 10 เรื่อง ล้วนมีส่วนช่วยสืบทอดความเชื่อ และวิถีชีวิตของสังคม