ปริญญานิพนธ์มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาเชิงวิเคราะห์วิจารณ์ตัวละครเอกแหวกขนบในวรรณกรรมอีสาน ได้แก่ หน้าผากไกลกะด้น ท้าวก่ำกาดำ พญาคันคาก แก้วหน้าม้า ท้าวหอมฮูสุพรหมโมกขา กำพร้าขี้เฮื้อน ฟื้นท้าวเจ็ดไห กำพร้าผีน้อย และพระกึดพระพาน โดยศึกษาในด้านชาติกำเนิด รูปสมบัติ พฤติกรรมและอุปนิสัย ผลการศึกษาทำให้ทราบถึงลักษณะของตัวละครเอกแหวกขนบในวรรรกรรมนิทาน ซึ่งแบ่งเป็นสองกลุ่มใหญ่ๆ คือ ตัวละครเอกแหวกขนบด้านชาติกำเนิด 9 เรื่อง และตัวละครเอกแหวกขนบด้านรูปสมบัติมี 7 เรื่อง ส่วนการแหวกขนบด้านพฤติกรรมและอุปนิสัยนั้นจะไม่ปรากฎชัดเจนนักยกเว้นเรื่องพระกึดพระพาน ซึ่งตัวละครเอกประพฤติผิดทางกาม ทั้งนี้น่าจะเนื่องมาจากวรรรกรรมเรื่องนี้ได้รับอิทธิพลจากวรรณกรรมภาคกลางที่เป็นเรื่องราวของพระกฤษณะ ส่วนใหญ่แล้วกวีนิยมสร้างให้ตัวละครเอกมีลักษณะเป็นวีรบุรุษ หรือบุคคลในอุดมคติของสังคมที่เป็นคนดีหาที่ติไม่ได้ เพื่อให้ผู้อ่านผู้ฟังยึดถือเป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิต และชี้ให้เห็นว่าสังคมมีค่านิยมที่ยกย่อง คุณสมบัติเหนือรูปสมบัติ ทรัพย์สมบัติ และชาติตระกูล ส่วนการที่กวีสร้างตัวละครเอกแหวกขนบด้านชาติกำเนิดและรูปสมบัติ ก็มีผลทางด้านจิตวิทยา กล่าวคือให้สมาชิกในสังคมไม่ท้อถอยในชีวิตแม้จะไม่ได้เกิดในตระกูลสูงส่งหรือมีรูปร่างงดงามก็สามารถประสบความสำเร็จในชีวิตได้ ในด้านแนวการสร้างตัวละครเอกแหวกขนบพบว่า กวีนิยมแนวการสร้างตัวละครเอกแหวกขนบอยู่ 2 แนว คือ แบบสมจริง กับแบบเหนือจริง ตัวละครเอกแหวกขนบบางเรื่องมีแนวการสร้างตัวละครแบบประสมประสานกันทั้งสองแนว ด้านแง่คิดทางสังคม และวัฒนธรรมที่แสดงผ่านตัวละครในนิทานพื้นบ้านเหล่านี้นั้น ได้สะท้อนให้เห็นวิถีชีวิตของชาวอีสาน ในเรื่องคติความเชื่อและศาสนา ธรรมเนียมประเพณี ค่านิยมความสัมพันธ์ภายในครอบครัว และความสัมพันธ์ภายในสังคม ตัวละครเอกแหวกขนบในวรรณกรรมอีสานทั้ง 10 เรื่อง ล้วนมีส่วนช่วยสืบทอดความเชื่อ และวิถีชีวิตของสังคม