วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงปัจจัยที่ทำให้เกิดการรวมตัวเป็นองค์กรชุมชนเครือข่าย ศึกษาลักษณะการมีส่วนร่วมของชุมชนและองค์กรชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและปัจจัยที่ทำให้เกิดองค์กรชุมชนเครือข่ายมีศักยภาพในการจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ วิธีการศึกษาและการวิเคราะห์ข้อมูลเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพศึกษาเฉพาะกรณีองค์กรชุมชนเครือข่ายลุ่มแม่น้ำราก-แม่เลา ต.ป่าแป๋ อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ มีวิธีการศึกษาดังนี้ 1. ศึกษาจากข้อมูลเอกสาร (Documentary Research)เป็นการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพจากผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การวิเคราะห์เน้นในเรื่องการเกิดการรวมตัวเป็นองค์กรชุมชนเครือข่าย ลักษณะการมีส่วนร่วมของชุมชนและศักยภาพขององค์กรชุมชนเครือข่ายในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ 2. ศึกษาจากข้อมูลภาคสนาม (Field Research) ทำการศึกษาจากองค์กรชุมชนเครือข่ายลุ่มแม่น้ำราก-แม่เลา ต.ป่าแป๋โดยวิธีการสัมภาษณ์กลุ่มประชากรตัวอย่าง ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่โครงการพัฒนาที่สูงสามหมื่น ผู้นำประชากรในชุมชนและผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informant) รวมทั้งสิ้น 30 คนรวมทั้งใช้วิธีการสังเกตการณ์ในพื้นที่ร่วมด้วย จากผลการศึกษาสามารถสรุปได้ว่า 1. ปัจจัยที่ทำให้เกิดการรวมตัวเป็นองค์กรชุมชนเครือข่ายเพื่อการจัดการทรัพยากร คือ 1.1 การมีปัญหาและผลกระทบร่วมกัน คือ ปัญหาความแห้งแล้ง ซึ่งเป็นผลกระทบมาจากการทำลายป่า 1.2 การมีผู้นำและคณะกรรมการในองค์กรบริหารส่วนท้องถิ่น (สภาตำบล) ที่เป็นผู้มีสำนึก รับผิดชอบสูงต่อการแก้ปัญหาของชุมชน 1.3 การกระตุ้นให้เกิดการก่อตั้งองค์กรโดยเจ้าหน้าที่ภายนอก ซึ่งได้แก่เจ้าหน้าที่จากโครงการพัฒนาที่สูงสามหมื่น ปัจจัยข้อ 1.1 และ 1.3 ทำให้เกิดองค์กรชุมชนเครือข่ายขึ้นและปัจจัยข้อ 1.2 ทำให้องค์กรชุมชนเครือข่ายมีศักยภาพในการดำเนินงานและแปรสภาพเป็นคณะทำงานขององค์กรบริหารส่วนท้องถิ่น (สภาตำบลป่าแป๋) ในปัจจุบัน 2. ลักษณะการมีส่วนร่วมของประชาชนและองค์กรชุมชนระดับหมู่บ้าน คือ 2.1 กระบวนการสร้างจิตสำนึกของคณะกรรมการองค์กรเครือข่ายที่ใช้การประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนรู้ข่าวสารและทำงานใกล้ชิดกับประชาชนตลอดเวลา โดยกระบวนการที่เรียกว่า "กระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน" 2.2 การพัฒนาจิตสำนึกรับผิดชอบด้วยการให้ 2.2.1 สมาชิกเข้ามาร่วมคิดกำหนดแนวทางแก้ปัญหาในรูปของการกำหนดกฎ กติกา ข้อบังคับ ของชุมชนร่วมกัน 2.2.2 ร่วมวางแผนกิจกรรม 2.2.3 ร่วมกำหนดสิทธิประโยชน์ 2.2.4 ร่วมปฏิบัติงานควบคุมรักษากฎ กติกา 2.2.5 ร่วมอนุรักษ์พัฒนาทรัพยากรดิน น้ำ ป่าไม้ตามที่ได้กำหนดเป็นแผนไว้ 3. ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ศักยภาพขององค์กรชุมชนมีความเข้มแข็ง คือ 3.1 การพัฒนาภูมิปัญญาของชุมชนขึ้นมาเป็นพลังปัญญาโดยเฉพาะในส่วนที่เป็นองค์ความรู้ด้านสำนึกรับผิดชอบและองค์ความรู้ด้านการบริหารการจัดการบนพื้นฐานของความรู้สึกสำนึกรับผิดชอบที่ดีงาม 3.2 การผนึกกำลังของชุมชนที่มีผู้นำองค์กรซึ่งมีความรู้ความสามารถในการสร้างความเชื่อถือขึ้นมาเป็นพลังชุมชนที่ผสานเข้ากับพลังปัญญา 3.3 พลังของทรัพยากรธรรมชาติ ดิน น้ำ ป่าไม้ที่ยังอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์