การวินิจฉัยการพยาบาลเป็นภาษามาตรฐานและองค์ประกอบสำคัญในกระบวนการ พยาบาลที่ส่งผลต่อการวางแผนปฏิบัติการพยาบาลและคุณภาพบริการที่ผู้ใช้บริการได้รับ ปัญหาที่พยาบาลครอบครัวประสบในการวินิจฉัยการพยาบาลคือขาดคู่มือการวินิจฉัยการพยาบาล ทำให้ใช้เวลามากในการบันทึกรายงาน และการบันทึกรายงานขาดข้อมูลสำคัญ รวมทั้งไม่สามารถ ประมวลข้อมูลเพื่อใช้ในการพัฒนาคุณภาพบริการอย่างต่อเนื่อง การวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมาย เพื่อศึกษาผลของการใช้คู่มือการวินิจฉัยการพยาบาลต่อความครอบคลุมและความละเอียดในการ วินิจฉัยการพยาบาลของพยาบาลครอบครัวในเขตกรุงเทพมหานคร รูปแบบการวิจัยเป็นแบบศึกษา 2 กลุ่ม วัดผลครั้งเดียว กลุ่มตัวอย่างได้แก่ พยาบาลครอบครัวจำนวน 52 คนในเขตกรุงเทพ มหานครและผู้ใช้บริการจำนวน 492 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม เครื่องมือที่ใช้ ในการวิจัยได้แก่ 1) คู่มือการวินิจฉัยการพยาบาลครอบครัวซึ่งพัฒนาระบบโอมาฮา 2) แบบบันทึก การวินิจฉัยการพยาบาลครอบครัว 3) แบบสอบถามความคิดเห็นการใช้คู่มือการวินิจฉัยการพยาบาล ครอบครัว เครื่องมือชุดที่ 1 ได้รับการตรวจสอบการแปลภาษาโดยผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาและ การพยาบาลจำนวน 5 ท่าน ชุดที่ 2, และ 3 ได้รับการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญด้านการพยาบาล สาธารณสุข จำนวน 21 ท่าน ทดลองใช้ในกลุ่มนักศึกษาพยาบาลสาธารณสุขจำนวน 16 คน ค่า สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ความสอดคล้องของแบบบันทึกการพยาบาลครอบครัว = 0.68 ค่าสัมประสิทธิ์ สหสัมพันธ์อัลฟ่าของแบบสอบถามความคิดเห็นการใช้คู่มือการพยาบาลครอบครัว =0.81 ผลการวิจัยพบว่า การใช้คู่มือการวินิจฉัยการพยาบาลครอบครัวตามระบบโอมาฮาช่วยให้ พยาบาลกลุ่มทดลองวินิจฉัยปัญหาผู้รับบริการได้ครอบคลุมและความละเอียดในการวินิจฉัย ปัญหาแตกต่างจากกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.05 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้คู่มือ ส่วนใหญ่มีความเห็นในการยอมรับคู่มือว่ามีประโยชน์ สามารถนำไปใช้ในงานพยาบาลครอบครัวได้ และมีคุณค่าต่อการพัฒนาวิชาชีพในระดับสูง (คะแนนเฉลี่ย = 3.9 จากคะแนนเต็ม 5 คะแนน) นอกจากนั้นยังพบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ระบุปัญหาในการวินิจฉัยการพยาบาลหลายด้านทั้ง กลุ่มทดลอง (53.8%) และกลุ่มควบคุม (73.2%) พยาบาลมากกว่าครึ่งทั้ง 2 กลุ่มใช้วิธีแก้ ปัญหาโดยศึกษาจากตำราด้วยตนเอง และปรึกษาพยาบาลนิเทศ ข้อเสนอแนะจากการศึกษา: ควรปรับปรุงคู่มือนี้ให้สมบูรณ์เพื่อสามารถนำไปเป็น คู่มือในการวินิจฉัยการพยาบาลครอบครัวได้อย่างมีประสิทธิภาพ ให้การช่วยเหลือพยาบาล ครอบครัวโดยการสนับสนุนด้านตำราทางการวินิจฉัยการพยาบาลควรทำการวิจัยเพิ่มเติม โดย ปรับรูปแบบการวิจัย และศึกษาระบบโอมาฮาให้ครอบคลุมองค์ประกอบทั้งระบบ