งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและทดลองใช้หลักสูตรอบรมเรื่อง การอนุรักษ์คลอง สำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับตำบล ในจังหวัดนนทบุรี กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ทดลองหลักสูตร คือ ข้าราชการสังกัดกระทรวงสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในสถานีอนามัย และข้าราชการสังกัดกระทรวง มหาดไทย ที่ปฏิบัติงานในองค์การบริหารส่วนตำบล ซึ่งรับผิดชอบงานที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ คลอง แบ่งการวิจัยออกเป็น 5 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาความต้องการและความจำเป็น ในการอบรม ทั้งจากเอกสาร และสัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมาย พบว่ามีความต้องการและความจำเป็น จึงเสนอผู้บริหารพิจารณาเห็นชอบ เพื่อดำเนินการขั้นต่อไป ขั้นตอนที่ 2 กำหนดจุดมุ่งหมายของ การอบรม ขั้นตอนที่ 3 กำหนดเนื้อหาสาระและกระบวนการอบรม ขั้นตอนที่ 4 ทดลองใช้หลักสูตร โดยจัดอบรมกลุ่มตัวอย่าง 29 คน แบ่งเป็น 2 รุ่น ใช้เวลารุ่นละ 2 วัน 1 คืน ณ โรงเรียนเรือ รักเจ้าพระยากับตาวิเศษ และขั้นตอนที่ 5 ประเมินผลหลักสูตรฝึกอบรม โดยใช้แบบทดสอบความรู้ และแบบวัดเจตคติ ก่อนและหลังการอบรม ใช้สถิติ t-test วิเคราะห์ความแตกต่างคะแนนเฉลี่ย ก่อนและหลังการอบรม ประเมินผลการอบรมโดยแบบสอบถามความคิดเห็นจากผู้เข้ารับการอบรม วิทยากร และผู้สังเกตการณ์ โดยใช้สถิติเชิงพรรณา ร้อยละ และฐานนิยม ผลการวิจัย พบว่า ผู้เข้ารับการอบรมมีความรู้และเจตคติต่อการอนุรักษ์คลองเพิ่มขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 แสดงว่า หลักสูตรมีประสิทธิภาพ สามารถใช้อบรม เจ้าหน้าที่สาธารณสุขได้เป็นอย่างดี สำหรับการอบรม ผู้เข้ารับการอบรม วิทยากร และ ผู้สังเกตการณ์ มีความเห็นสอดคล้องกันว่า โดยภาพรวมของการจัดอบรมอยู่ในระดับดี