เกลือเสริมไอโอดีนถือเป็นมาตรการหลักในการแก้ไขปัญหาการขาดสารไอโอดีน จากประกาศ กระทรวงสาธารณสุขฉบับที่ 153 โดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ได้กำหนดให้เกลือบริโภค มีปริมาณไอโอดีนไม่น้อยกว่า 30 ส่วนในล้านส่วน วิธีการผลิตเกลือเสริมไอโอดีนในประเทศมีอย่าง หลากหลาย การควบคุมคุณภาพเกลือเสริมไอโอดีนในระดับการผลิตเป็นสิ่งสำคัญ ทั้งนี้เพื่อให้การใช้ เกลือเสริมไอโอดีนในการแก้ปัญหาการขาดสารไอโอดีนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ การศึกษานี้ เป็นแบบภาคตัดขวาง โดยศึกษาการผลิตเกลือเสริมไอโอดีนในผู้ผลิต 53 ราย 15 จังหวัด ระหว่าง เดือนสิงหาคม 2540 ถึงเดือนมีนาคม 2541 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อปริมาณ ไอโอดีน และความสม่ำเสมอของไอโอดีนในเกลือ รวมทั้งการประเมินความสามารถของชุดตรวจสอบ ไอโอดีน ผลการศึกษาพบว่า ร้อยละ 80 ของผู้ผลิตเกลือเสริมไอโอดีนในประเทศเป็นผู้ผลิตรายเล็ก ที่มีกำลังการผลิต < 100 ตันต่อเดือน โดยส่วนใหญ่ร้อยละ 90 ใช้วิธีการเสริมไอโอดีนในเกลือ แบบผสมทีละครั้ง ซึ่งร้อยละ 50 ของจำนวนนี้ ได้แก่ การผสมในกระบะ, กะละมัง และกองเกลือ บนพื้น สำหรับปัจจัยที่มีผลต่อปริมาณไอโอดีน พบว่า ในวิธีการเสริมส่วนใหญ่ ปริมาณความชื้น และ ขนาดของเม็ดเกลือ ไม่มีผลต่อปริมาณไอโอดีน สำหรับ สัดส่วนของสารละลายไอโอดีนต่อเกลือ เป็นปัจจัยที่มีผลต่อปริมาณไอโอดีนในวิธีการเสริมโดยใช้เครื่องผสมปูนดัดแปลง ของกระทรวง สาธารณสุข, วิทยาลัยเทคนิคเชียงใหม่ และ การใช้กระบะ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ในวิธีการเสริมทุกวิธี ความผิดพลาดในการเตรียมน้ำยาไอโอดีน ปริมาณสารละลายไอโอดีนที่ใช้ ต่อปริมาณเกลือ เป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อปริมาณไอโอดีน นอกเหนือจากนี้ ปัจจัยอื่น ๆ ที่ มีผลต่อปริมาณไอโอดีนได้แก่ การกระจายตัวของสารละลายไอโอดีน และความเอาใจใส่ของ ผู้ผลิต ในขั้นตอนการผลิต ค่ามัธยฐานของปริมาณไอโอดีนในทุกวิธีการเสริม > 50 ส่วนในล้านส่วน และร้อยละ 20 ของตัวอย่างเกลือในหลายวิธีการเสริม มีปริมาณไอโอดีน >100 ส่วนในล้านส่วน สำหรับความ สม่ำเสมอของไอโอดีนโดยใช้ค่า %CV พบว่า ทุกวิธีมีความแปรปรวนของปริมาณไอโอดีนสูง ปัจจัย ในเรื่องวิธีการผสม เป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อความสม่ำเสมอของไอโอดีนในเกลือ โดยในโรงงาน ที่มีกำลังผลิตขนาดใหญ่ 1 แห่ง และในวิธีการเสริมแบบกะละมัง การกระจายตัวของไอโอดีนใน เกลือมีความสม่ำเสมอดี (%CV ต่ำ) สำหรับผลความสอดคล้อง ระหว่างวิธีการไตเตรทและ ชุดตรวจสอบ ไอคิท ที่อ่านโดยนักเทคนิค พบว่ามีความสอดคล้อง ปานกลาง (K=0.599) ความสอดคล้องระหว่างไอคิท และวิธีไตเตรท ที่อ่าน โดยผู้ผลิตมีความสอดคล้องต่ำ และความสอดคล้องระหว่างวิธี ไตรเตรท และ เอมบีไอคิทที่อ่าน โดยนักเทคนิค มีค่าความสอดคล้องต่ำ (K=0.068) เช่นกัน