การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาโครงสร้างชุมชนทางเศรษฐกิจและสังคมที่ ที่เป็นองค์ประกอบหลักในการพัฒนาเมืองศูนย์กลางความเจริญในเขตพื้นที่ภาคตะวันออก การวัด ระดับการพัฒนาของเมืองศูนย์กลางความเจริญในภูมิภาคแต่ละแห่งของเขตพื้นที่ภาคตะวันออก และ วิเคราะห์หาองค์ประกอบหลักที่มีอิทธิพลต่อความเป็นเมืองศูนย์กลางความเจริญระดับภูมิภาค ของเขตพื้นที่ภาคตะวันออก ได้แก่จังหวัดชลบุรี ระยองและฉะเชิงเทรา โดยการเก็บรวบรวมข้อมูล องค์ประกอบทางประชากร เศรษฐกิจ สังคมและการบริการขั้นพื้นฐานมาวิเคราะห์เชิงพรรณาและเชิง ปริมาณเพื่อคำนวณหาองค์ประกอบที่บ่งชี้ถึงการเติบโตของเมืองศูนย์กลางความเจริญในภูมิภาคของ ภาคตะวันออกเกี่ยวกับสาขาเศรษฐกิจการผลิตหลักโดยใช้วิธีสัดส่วนถิ่นฐาน และการวิเคราะห์ ปัจจัยองค์ประกอบความเป็นเมืองพร้อมทั้งระดับการพัฒนาชุมชนเมือง และองค์ประกอบที่มีอิทธิพล ต่อการพัฒนาเมืองศูนย์กลางภูมิภาคของภาคตะวันออกด้วยวิธีวิเคราะห์การถดถอยเชิงซ้อน ผลการศึกษาปรากฏว่า ในระยะ 5 ปีที่ผ่านมา จังหวัดชลบุรีเป็นเมืองหลักศูนย์กลาง ความเจริญในเขตพื้นที่ภาคตะวันออก ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาเมืองขึ้นอยู่กับสถาน ศึกษา จำนวนแรงงานที่มีงานทำ สัดส่วนประชากรเมือง รายได้เฉลี่ยต่อหัวของประชากร จำนวน สถานบริการสาธารณสุข จำนวนโรงงานอุตสาหกรรม และปริมาณเงินออม โดยมีค่าสัมประสิทธิ์ถดถอย (R(2)) เท่ากับ 0.993 นอกจากนี้ จังหวัดชลบุรีมีระดับการพัฒนาของเมืองศูนย์กลางความเจริญ ในภูมิภาคสูงที่สุด ค่าเฉลี่ย 21.353 รองลงมาคือ จังหวัดระยอง ค่าเฉลี่ย 6.696 และจังหวัด ฉะเชิงเทรา ค่าเฉลี่ย 2.773 ตามลำดับ