วัตถุประสงค์ของการวิจัยเพื่อศึกษาสภาพทางเศรษฐกิจ และสังคมของเกษตรกร ปัจจัยที่มีต่อขนาดการผลิตไหมของเกษตรกร ปัญหาแนวทางแก้ไข ข้อเสนอแนะ และความต้องการความช่วยเหลือ เกษตรกรผู้ปลูกหม่อนเลี้ยงไหมที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง ในเขตกิ่งอำเภอกุดรัง จังหวัดมหาสารคาม มีจำนวน 97 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ โดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่ามัธยฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ แบบขั้นบันได ผลการวิจัยพบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่ มีอายุเฉลี่ย 46 ปี จบการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีประสบการณ์ในการปลูก หม่อนเลี้ยงไหมเฉลี่ย 18 ปี มีสมาชิกในครัวเรือนเฉลี่ย 5 คน มีจำนวนแรงงานในครัวเรือนที่ปลูกหม่อนเลี้ยงไหมส่วนใหญ่ อยู่ระหว่าง 1-3 คน มีการเลี้ยงไหมเฉลี่ย 5 รุ่นต่อปี เกษตรกรร้อยละ 71.1 มีขนาดการผลิตไหมขนาดเล็ก มีรายได้ จากการขายเส้นไหมเฉลี่ย 10,662.3 บาทต่อปี มีพื้นที่ปลูก หม่อนเฉลี่ย 2 ไร่ ส่วนใหญ่เปิดรับข่าวสารจากสื่อบุคคล เกษตรกรร้อยละ 50.5 มีความรู้ในการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมมาก แต่เกษตรกรที่นำความรู้มาใช้ปฏิบัติมีร้อยละ 44.3 สำหรับ ปัญหาที่พบมากที่สุด ได้แก่ ปัญหาเรื่องโรคไหม รองลงมา ได้แก่ปัญหาด้านแมลงศัตรูไหม เกษตรกรแก้ไขปัญหาด้วยการ เก็บหนอนไหมที่เป็นโรคทิ้ง และใช้มุ้งล้อมรอบห้องเลี้ยง ไหมให้มิดชิดมากขึ้น เกษตรกรมีความต้องการให้หน่วยงาน ราชการช่วยเหลือในการจัดสร้างห้องเลี้ยงไหมแบบถาวร มากที่สุด ขนาดการผลิตไหมของเกษตรกรมีความสัมพันธ์กับพื้นที่ ปลูกหม่อน ความรู้ในการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม การใช้ความรู้ ในการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม จำนวนรุ่นที่ผลิตได้ และรายได้ จากการขายเส้นไหมอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง สำหรับอายุของ เกษตรกรมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ยังพบว่า รายได้จากการขายเส้นไหมและการใช้ความรู้ในการปลูกหม่อน เลี้ยงไหมมีอิทธิพลร่วมในการพยากรณ์ขนาดการผลิตไหมของ เกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง