การศึกษาอิทธิพลของวัสดุปุ๋ยหมักและเชื้อเร่งการ ย่อยสลายชนิดต่าง ๆ ที่มีผลต่อถั่วเหลือง ผักสด (ถั่วแระ ญี่ปุ่น) โดยปลูกบน 10 ชุดดินตัวแทนของดินในบริเวณภาค กลางของประเทศไทย โดยวางแผนการทดลองแบบ 6 x 10 แฟคทอเรียล แบบสุ่มสมบูรร์ในบล็อก 3 ซ้ำ ปัจจัยหลักของการทดลองคือ ไม่ใส่ปุ๋ย ปุ๋ยเคมี ปุ๋ยหมักฟางข้าวจากเชื้อไฮเทค ปุ๋ย หมักฟางข้าวจากเชื้ออีเอ็ม ปุ๋ยหมักขยะจากเชื้อไฮเทค และ ปุ๋ยหมักขยะจากเชื้อไฮเทคบวกปุ๋ยเคมี ส่วนปัจจัยรองได้แก่ ชุดดินชัยนาท ชุดดินกำแพงแสน ชุดดินมาบบอน ชุดดินมโนรมย์ ชุดดินปากช่อง ชุดดินปากท่อ ชุดดินราชบุรี ชุดดินรังสิต ชุดดินตาคลี และชุดดินท่าม่วง การวัดผลการทดลองจากคุณภาพ และปริมาณของถั่วเหลืองผักสด สมบัติทางเคมีบางประการ สมบัติทางกายภาพบางประการ สมบัติทางชีววิทยา ตลอดจนศึกษา แนวทางในการใช้น้ำละลายปุ๋ยหมักเพื่อผลิตพืชผักบางชนิด ผลการทดลองพอสรุปได้ว่า 1) ปุ๋ยหมักจากขยะจากเชื้อไฮเทค บวกปุ๋ยเคมีให้จำนวนผักต่อกระถาง น้ำหนักแห้งต่อกระถาง และ น้ำหนักผักสดต่อกระถางมากที่สุด ทั้ง 2 การทดลอง และเมื่อ พิจารณาอิทธิพลของชุดดิน พบว่าชุดดินชัยนาทและชุดดินตาคลี ให้ผลมากที่สุดในการทดลองที่ 2 และการทดลองที่ 3 ตามลำดับ 2) ในด้านคุณภาพผลผลิตพบว่าบริเวณไนโตรเจนในเมล็ด (ปริมาณ โปรตีนในเมล็ด) มีความแตกต่างไม่ถึงระดับนัยสำคัญทางสถิติ 3) ในด้านสมบัติทางเคมีของดินพบว่า ปุ๋ยหมักฟางข้าวจาก เชื้อไฮเทคให้ปริมาณอินทรียวัตถุหลังการทดลองมากที่สุดใน ขณะที่ทั้งปุ๋ยหมักฟางข้าวจากเชื้อไฮเทค และปุ๋ยหมักฟาง ข้าวจากเชื้ออีเอ็มให้ปริมาณฟอสฟอรัสในดินที่เป็นประโยชน์ สูงที่สุด 4) สมบัติทางกายภาพของดินบางประการพบว่าทั้ง ปุ๋ยหมักฟางข้าวจากเชื้อไฮเทคและปุ๋ยหมักฟางข้าวจากเชื้อ อีเอ็มทำให้ความหนาแน่นรวมของดินลดลงมามากที่สุด 5) ใน การศึกษาเบื้องต้นในการฉีดพ่นด้วยสารละลายปุ๋ยหมัก พบว่า สารละลายปุ๋ยหมักทุกชนิดในสัดส่วน 1:1 โดยปริมาตรให้การ เจริญเติบโตของพืชดีกว่าการไม่ใช้ แต่ในแง่ปริมาณไนโตรเจน ในเมล็ดกลับไม่พบความแตกต่างแต่อย่างใดเช่นเดียวกับกรณี ใส่ทางดิน