การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสามารถ ทางการคิดอย่างมีเหตุผลในการเรียนวรรณคดีเรื่อง ขุนช้าง ขุนแผน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โดยใช้รูปแบบ การสอนกระบวนการพัฒนาความคิดและเพื่อเปรียบเทียบความ สามารถทางการคิดอย่างมีเหตุผลในการเรียนวรรณคดีเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอนกระบวนการพัฒนา ความคิดกับการเรียนตามปกติ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2538 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จำนวน 78 คน แบ่งเป็น กลุ่มทดลอง 1 กลุ่ม กลุ่มควบคุม 1 กลุ่ม กลุ่มทดลองจะ เรียนโดยใช้รูปแบบการสอนกระบวนการพัฒนาความคิด ส่วนกลุ่ม ควบคุมจะเรียนตามปกติ ใช้เวลาในการทดลองทั้งสิ้น 11 คาบ (คาบเรียนละ 50 นาที) หลังการทดลองทำการทดสอบกลุ่ม ตัวอย่างทั้งสองกลุ่มด้วย แบบทดสอบทางการคิดอย่างมี เหตุผล และแบบวัดความมีเหตุผล นำคะแนนของกลุ่มตัวอย่าง ทั้งสองกลุ่มมาเปรียบเทียบความแตกต่างของคะแนนเฉลี่ย เพื่อทดสอบความมีนัยสำคัญทางสถิติโดยการทดสอบที ผลการวิจัยปรากฏว่า 1. นักเรียนกลุ่มที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอนกระบวน การพัฒนาความคิดมีความสามารถทางการคิดอย่างมีเหตุผลหลัง การทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ ระดับ .01 ซึ่งแสดงให้เห็นว่า รูปแบบการสอนกระบวนการ พัฒนาความคิดสามารถนำมาใช้สอนวรรณคดีไทยได้เป็นอย่างดี 2. นักเรียนกลุ่มที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอน กระบวนการพัฒนาความคิด มีความสามารถทางการคิดอย่างมี เหตุผลสูงกว่านักเรียนที่เรียนตามปกติ อย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .01