งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้เกล็ดไคโตซานที่สกัดจากเปลือกกุ้งในการบำบัดน้ำเสียสีย้อมประเภทละลายน้ำ เกล็ดไคโตซานที่เตรียมได้มีสมบัติร้อยละการกำจัดหมู่แอซีทิลเท่ากับ 90.1(+,ฑ)4.5 และน้ำหนักโมเลกุลเฉลี่ยเท่ากับ 1.8X10('5) ดอลตันตัวอย่างน้ำที่ใช้ในการศึกษาแบ่งเป็น 2 ประเภทได้แก่ น้ำหลังการย้อมสีแอซิด สีไดเร็กต์และสีรีแอกทีฟ และน้ำเสียรวมของโรงงานฟอกย้อม 3 แห่งพบว่า สภาวะที่เหมาะสมในการบำบัดน้ำหลังการย้อมด้วยเกล็ดไคโตซานขนาด 710-850 ไมโครเมตร คือ ปรับพีเอชของน้ำเสียเท่ากับ 6 ใช้เกล็ดไคโตซานในปริมาณ 0.4 กรัมต่อน้ำ 200 มิลลิลิตร กวนที่ความเร็ว150 รอบ/นาที เป็นเวลา 4 ชั่วโมง สามารถบำบัดน้ำหลังการย้อม โดยสามารถลดค่าการดูดกลืนแสงสูงสุดของสีแอซิดและสีไดเร็กต์ได้ร้อยละ 90.24(+,ฑ)0.36 และ 98.87(+,ฑ)0.23ตามลำดับ และลดค่าการดูดกลืนแสงของพื้นที่ใต้พีกหลักเท่ากับ 89.06(+,ฑ)0.36 และ89.53(+,ฑ)0.66 ตามลำดับ แต่ไม่สามารถลดสีรีแอกทีฟได้ สำหรับน้ำเสียรวมพบว่า สภาวะที่เหมาะสมในการบำบัดน้ำเสียรวมของบริษัทเอเซียไฟเบอร์เหมือนกับการบำบัดน้ำหลังการย้อมแต่น้ำเสียรวมของบริษัทศิลปเสนีพาณิชย์ จำกัด และของ หสน.ธนไพศาล สภาวะที่เหมาะสมคือปรับพีเอชเท่ากับ 5 กวนที่ความเร็ว 80 รอบ/นาที เป็นเวลา 4 ชั่วโมง โดยใช้เกล็ดไคโตซานในปริมาณ 0.2 กรัมและ 0.4 กรัมต่อน้ำ 200 มิลลิลิตร ตามลำดับ สามารถลดค่าการดูดกลืนแสงสูงสุดได้ร้อยละ 87.89(+,ฑ)0.45, 84.72(+,ฑ)0.60 และ 90.39(+,ฑ)0.82ตามลำดับ อัตราเร็วของการเกิดปฏิกิริยาในน้ำย้อมสังเคราะห์สูงกว่าน้ำย้อมจริง เนื่องจากไอออนลบในสารช่วยย้อมแย่งที่การจับกันระหว่างประจุของหมู่ซัลโฟเนต (SO('-)(,3)) ของสีย้อมกับหมู่แอมิโน (NH('+)(,3)) ของไคโตซาน กราฟไอโซเทอมของการดูดซับน้ำสีย้อมสังเคราะห์แอซิดและไดเร็กต์ เข้าได้กับทั้งสมการแลงเมียร์และฟลุนดลิช โดยได้ค่าดูดซับสูงสุดของสีแอซิดและสีไดเร็กต์จากสมการแลงเมียร์เท่ากับ 13.40 และ 25.51 มิลลิกรัมต่อกรัมไคโตซาน ตามลำดับ การบ่มตะกอนหลังการบำบัดด้วยไคโตซาน ที่อุณหภูมิ 37 องศาเซลเซียส พบแบคทีเรียแกรมลบได้แก่ ~iKlebsiella oxytoca, Alcaligenes faecalis~i และ ~iCommonasacidovorans~i ในตะกอน