การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบความคิดเห็นของคณะกรรมการอิสลามประจำมัสยิดและผู้เรียนผู้ใหญ่เกี่ยวกับการจัดการศึกษานอกระบบโรงเรียน เรื่อง อิสลามศึกษาในมัสยิดที่อยู่ในและนอกเขตอำเภอเมือง จังหวัดปัตตานีด้านผู้เรียน ด้านผู้สอน ด้านหลักสูตร ด้านสื่อการเรียนการสอน ด้านวิธีสอน และด้านการวัดการประเมินผล กลุ่มตัวอย่างคือ คณะกรรมการอิสลาม 93 คน ผู้เรียนผู้ใหญ่156 คน ประธานกรรมการอิสลาม 7 คน และผู้สอน 7 คน ในมัสยิดที่อยู่ในและนอกเขตอำเภอเมืองจังหวัดปัตตานี วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและทดสอบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยระหว่างข้อมูลสองชุด ผลการวิจัยพบว่า 1. ความคิดเห็นของคณะกรรมการอิสลามประจำมัสยิดและผู้เรียนผู้ใหญ่ประจำมัสยิดเกี่ยวกับการจัดการศึกษานอกระบบโรงเรียน เรื่อง อิสลามศึกษา จำแนกตามอายุอาชีพ และวุฒิการศึกษาทุกด้านอยู่ในเกณฑ์มาก 2. การเปรียบเทียบความคิดเห็นระหว่างคณะกรรมการอิสลามประจำมัสยิดกับผู้เรียนผู้ใหญ่ประจำมัสยิด เกี่ยวกับการจัดการศึกษานอกระบบโรงเรียน เรื่อง อิสลามศึกษาในมัสยิด โดยรวมพบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 สอดคล้องกับสมมติฐานที่ได้ตั้งไว้ 3. การเปรียบเทียบความคิดเห็นระหว่างคณะกรรมการอิสลามประจำมัสยิดที่อยู่ในเขตอำเภอเมืองกับคณะกรรมการอิสลามประจำมัสยิดที่อยู่นอกเขตอำเภอเมือง และเปรียบเทียบความคิดเห็นระหว่างผู้เรียนผู้ใหญ่ประจำมัสยิดที่อยู่ในเขตอำเภอเมืองกับผู้เรียนผู้ใหญ่ประจำมัสยิดที่อยู่นอกเขตอำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี เกี่ยวกับการจัดการศึกษานอกระบบโรงเรียน เรื่อง อิสลามศึกษาในมัสยิด โดยรวมพบว่าไม่มีความแตกต่างกัน