การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพการส่งเสริมวินัยให้กับเด็กวัยอนุบาลของผู้ปกครองในชุมชนเกษตรกรรม ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เขตการศึกษา 11 ใน 4 ด้านคือการเป็นแบบอย่างของผู้ปกครอง การฝึกให้เด็กปฏิบัติ การกระตุ้นและการเสริมแรง และการจัดสภาพแวดล้อม ตัวอย่างประชากร คือ ผู้ปกครองเด็กวัยอนุบาลที่มีอายุ 4-6 ปี ที่กำลังศึกษาอยู่ในชั้นอนุบาลปีที่ 1 และชั้นอนุบาลปีที่ 2 โรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ เขตการศึกษา 11 ปีการศึกษา 2544 จำนวน 400 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกต ผลการวิจัยพบว่า 1. การเป็นแบบอย่างของผู้ปกครอง พบว่า ผู้ปกครองส่วนใหญ่ปฏิบัติเป็นประจำ ในด้านความรับผิดชอบ ความรับผิดชอบต่อตนเอง คือ การล้างมือก่อนรับประทานอาหาร ความรับผิดชอบต่อสังคม คือ การดูแลระวังความปลอดภัยให้กับครอบครัว ด้านความซื่อสัตย์ ความซื่อสัตย์ต่อตนเอง คือ การไม่คิดโลภอยากได้ในของของผู้อื่น ความซื่อสัตย์ต่อผู้อื่น คือ การรู้จักเคารพสิทธิของผู้อื่น ด้านความมีระเบียบและปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของสังคม คือ การเข้าแถวรอรับบริการต่างๆ 2. การฝึกให้เด็กปฏิบัติ พบว่า ผู้ปกครองส่วนใหญ่ฝึกให้เด็กปฏิบัติเป็นประจำ ในด้านความรับผิดชอบ ความรับผิดชอบต่อตนเอง คือ การพาเด็กไปฉีดวัคซีนตามคำแนะนำของแพทย์และพูดคุยถึงประโยชน์ของการฉีดวัคซีน ความรับผิดชอบต่อสังคม คือ การสนับสนุนให้เด็กเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ ของโรงเรียน ด้านความซื่อสัตย์ ความซื่อสัตย์ต่อตนเอง คือ การสอนให้เด็กไม่พูดปด ความซื่อสัตย์ต่อผู้อื่น คือ การสอนให้เด็กรู้จักเคารพสิทธิของผู้อื่น ด้านความมีระเบียบและปฏิบัติตามกฏเกณฑ์ของสังคม คือ การแต่งกายไปโรงเรียนถูกระเบียบ 3. การกระตุ้นและการเสริมแรง เมื่อเด็กส่วนใหญ่แสดงพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมด้วยการร้องไห้เมื่อถูกขัดใจ พบว่า ผู้ปกครองส่วนใหญ่ปฏิบัติเป็นประจำ คือ การตักเตือนว่ากล่าวทันที และเมื่อเด็กส่วนใหญ่แสดงพฤติกรรมที่เหมาะสมด้วยการบอกเจ้าของก่อนหยิบสิ่งของผู้ปกครองส่วนใหญ่ปฏิบัติเป็นประจำ คือ แสดงอาการพอใจ เช่น ยิ้ม พยักหน้า และโอบกอด 4. การจัดสภาพแวดล้อม ผู้ปกครองส่วนใหญ่ปฏิบัติมากที่สุด ในการจัดเครื่องใช้ภายในบ้าน คือ ห้องนอนมีการจัดวางที่นอน หมอน ผ้าห่ม มุ้ง อย่างเป็นระเบียบ การจัดเครื่องใช้บริเวณบ้าน คือ การกำจัดขยะด้วยการฝังหรือเผา การสร้างข้อตกลงร่วมกัน คือ การจัดกิจกรรมให้สมาชิกในครอบครัวมีส่วนร่วม