วัตถุประสงค์ในการวิจัยครั้งนี้เพื่อศึกษาถึงการให้บริการของเภสัชกรเพิ่มเป็นส่วนหนึ่งในการบริการติดตามผู้ป่วยผ่าตัดใส่ลิ้นหัวใจเทียมที่ใช้ยาวาร์ฟารินว่าจะสามารถควบคุมให้ค่า International Normalized Ratio(INR) อยู่ในช่วงที่เหมาะสมคือมีค่าเท่ากับ 2-2.5(ค่ามาตรฐานของโรงพยาบาลราชวิถี) ได้แตกต่างกว่าบริการปกติหรือไม่ รวมทั้งการเปรียบเทียบผลของการเกิดลิ่มเลือดอุดตันหรือเกิดภาวะเลือดออกผิดปกติ ทำการเก็บข้อมูลในผู้ป่วยที่ผ่าตัดใส่ลิ้นหัวใจเทียมซึ่งมารับบริการที่คลิกนิกศัลยกรรมโรคหัวใจที่โรงพยาบาลราชวิถี ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2539 จนถึงเดือนตุลาคม 2540แบ่งผู้ป่วยออกเป็น 2 กลุ่ม โดยการสุ่มตัวอย่าง เป็นผู้ป่วยกลุ่มควบคุมซึ่งได้รับบริการตามปกติและผู้ป่วยในกลุ่มศึกษาซึ่งได้รับบริการเพิ่มจากเภสัชกรในการให้ความรู้และติดตามดูแลผู้ป่วย มีผู้ป่วยรวม 21 คนที่ไม่มารับบริการหลังการคัดเลือกผู้ป่วย ผู้ป่วยในกลุ่มศึกษามีจำนวน 74 คนและ 71 คน ในกลุ่มควบคุม ดำเนินการติดตามผลการรักษาทั้งหมด 3 ครั้ง ผลจากการศึกษาพบว่าจำนวนผู้ป่วยในกลุ่มศึกษาที่สามารถควบคุมให้ค่า INR อยู่ในช่วงของการรักษาไม่แตกต่างกับผู้ป่วยในกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในการติดตามผลแต่ละครั้ง จำนวนผู้ป่วยที่มีค่า INR อยู่ในช่วงของการรักษาในผู้ป่วยกลุ่มศึกษามี 14 ราย (18.9%), 17 ราย(23.6%) และ 13 ราย (19.4%) ในการติดตามผลแต่ละครั้งตามลำดับ และ 8 ราย (11.3%), 14 ราย (22.2%) และ15 ราย (28.3%) ตามลำดับ ในผู้ป่วยกลุ่มควบคุมพบผู้ป่วยมากกว่า 50% ของทั้งสองกลุ่มที่มีค่า INR ต่ำกว่าช่วงของการรักษา ผู้ป่วยในกลุ่มศึกษาจำนวน 2 คนที่เกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตัน (แบบชั่วคราว) และไม่พบในผู้ป่วยกลุ่มควบคุม (ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ)จากการติดตามผลการรักษาทั้ง 3 ครั้งพบปัญหาการเกิดภาวะเลือดออกผิดปกติแบบไม่รุนแรงในผู้ป่วยทั้งสองกลุ่ม ซึ่งในผู้ป่วยกลุ่มศึกษาพบได้มากกว่าโดยมีเภสัชกรเป็นผู้ค้นพบและรายงานปัญหาในการติดตามผลการรักษาแต่ละครั้ง(4, 5 และ 12 เหตุการณ์ตามลำดับครั้งในการติดตามผลในผู้ป่วยกลุ่มศึกษาและ 1, 1 และ 1 เหตุการณ์ตามลำดับในผู้ป่วยกลุ่มควบคุม) อย่างไรก็ตามสามารถที่จะค้นพบปัญหาที่เกิดจากการใช้ยาวาร์ฟารินในผู้ป่วยกลุ่มศึกษาได้มากกว่า ได้แก่ ปัญหาความไม่สามารถใช้ยาได้ตามสั่ง การเกิดอันตรกิริยา และความผิดพลาดจากกระบวนการสั่งและจ่ายยาแก่ผู้ป่วย เนื่องจากจำนวนผู้ป่วยที่ดำเนินการศึกษาในระยะ1 ปี มีจำนวนน้อยไม่เพียงพอที่จะแสดงความแตกต่างของประสิทธิผลในการควบคุมให้ค่า INR อยู่ในช่วงของการรักษาในผู้ป่วยที่ผ่าตัดใส่ลิ้นหัวใจเทียมโดยเพิ่มการให้บริการของเภสัชกรในการติดตามดูแลและให้ความรู้แก่ผู้ป่วย แต่สามารถแสดงให้เห็นถึงความสามารถของเภสัชกรในการจำแนกปัญหาการใช้ยาโดยการให้ความรู้เรื่องการใช้แก่ผู้ป่วยที่ใช้ยาวาร์ฟาริน