การวิจัยเชิงทดลองครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบความสามารถใน การใช้กระบวนการพยาบาลของนักศึกษาพยาบาลก่อนและหลังได้รับการสอนที่เน้น การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และเปรียบเทียบความสามารถในการใช้กระบวนการพยาบาล ระหว่างกลุ่มที่ได้รับการสอนที่เน้นการคิดอย่างมีวิจารณญาณ กับกลุ่มที่ ได้รับการสอนตามปกติ โดยกลุ่มตัวอย่างคือนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1 ปีการศึกษา 2538 ของวิทยาลัยพยาบาลราชชนนี ราชบุรี 1 ที่เรียนวิชาแนวคิดพื้นฐานและหลัก การพยาบาล 2 จำนวน 100 คน ที่ได้จากการสุ่มแบบแบ่งชั้น แบ่งเป็นกลุ่มททดลอง 50 คน กลุ่มควบคุม 50 คน กลุ่มทดลองได้รับการสอนที่เน้นการคิดอย่างมีวิจารณ ญาณ กลุ่มควบคุมได้รับการสอนตามปกติ ทำการทดลอง โดยวิธีทดสอบก่อนและหลัง การทดลองเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือแผนการสอนที่เน้นการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และแบบสอบถาม เอ็ม อี คิว วัดความสามารถในการใช้กระบวนการพยาบาลวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย และสถิติทดสอบที (t-test) ผลการวิจัยพบว่า 1. ความสามารถในการใช้กระบวนการพยาบาล ของนักศึกษาพยาบาลภาย หลังได้รับการสอนที่เน้นการคิดอย่างมีวิจารณญาณ สูงกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัย สำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. ความสามารถในการใช้กระบวนการพยาบาล ของนักศึกษาพยาบาลกลุ่ม ที่ได้รับการสอนที่เน้นการคิดอย่างมีวิจารณญาณสูงกว่า กลุ่มที่ได้รับการสอนอย่างปกติ, อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05