วิทยานิพนธ์เรื่องนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะศึกษาลักษณะและพัฒนาการของบทละครร้องของพรานบูรพ์ตลอดจนวิเคราะห์บทละครในด้านการใช้ภาษาเนื้อหา และวิธีการแสดง เพื่อชี้ให้เห็นถึงสาเหตุที่ทำให้ละครร้องของพรานบูรพ์เป็นที่นิยมกันอย่างกว้างขวาง และมีอิทธิพลต่อวงการละครร้องในสมัยต่อมา ผลจากการศึกษาวิเคราะห์พบว่า บบละครร้องของพรานบูรพ์ในระยะแรกยังคงดำเนินตามแนวขนบนิยมในการแต่งบทละครเช่นเดียวกับบทละครร้องแบบปรีดาลัยอันเป็นต้นกำเนิด ต่อมาจึงได้รับการปรับปรุงให้มีลักษณะต่างไปจากเดิม กล่าวคือ ลักษณะคำประพันธ์ของบทร้องไม่เคร่งครัดในเรื่องจำนวนคำและการส่งสัมผัส เพลงที่ใช้ประกอบการแสดงมีทั้งทำนองที่ดัดแปลงจากเพลงไทย เพลงไทยสากล และเพลงสากล ทำให้ฟังแปลกน่าสนใจส่วนลักษณะการแสดงนั้น พรานบูรพ์ได้ตัดบทร้องของลูกคู่ออกไป และกำหนดให้บทพูดของตัวละครมีส่วนในการดำเนินเรื่องด้วย ตลอดจนปรับบทตลกให้มีความสัมพันธ์โดยตรงกับเนื้อเรื่อง ทำให้การแสดงกระชับขึ้นอีกเป็นอันมากบทละครร้องของพรานบูรพ์มักเสนอเรื่องราวที่มีความหลากหลายและเน้นที่ความบันเทิงเป็นหลัก แต่กระนั้น พรานบูรพ์ก็มีกลวิธีในการดำเนินเรื่องด้วยการผูกโครงเรื่องให้มีความน่าสนใจใคร่ติดตาม แนวคิดสำคัญที่ปรากฎในเรื่อง ส่วนใหญ่เป็นแนวคิดเกี่ยวกับความรักระหว่างหนุ่มสาวและความรักชาติตัวละครในบทละครร้องของพรานบูรพ์ โดยมากจะแสงลักษณะเฉพาะด้านที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับเรื่องและมักเป็นพิมพ์เดียวกัน ด้านการใช้ภาษา พรานบูรพ์มักใช้ถ้อยคำภาษาที่มีความกลมกลืนไปกับเนื้อเรื่อง และการแสดงบทบาทของตัวละคร ได้แก่ การใช้คำภาษาต่างประเทศ การใช้ภาษาถิ่น การใช้ภาษาพูดและการใช้คำแสลง เป็นต้น นอกจากนี้ พรานบูรพ์ยังใช้กลวิธีในการประพันธ์หลายอย่างเพื่อช่วยสร้างความไพเราะ และชักนำให้เกิดจินตภาพความคิดตลอดจนเร้าอารมณ์ สะเทือนใจ ได้แก่ การใช้ความเปรียบการใช้การพรรณนา การเล่นเสียงสัมผัสคล้องจอง การเล่นคำ และการเลียนเสียงธรรมชาติ จึงนับได้ว่าบทละครร้องของพรานบูรพ์มีคุณค่า และน่าสนใจศึกษา สมควรที่จะได้รับการเผยแพร่ให้กว้างขวางยิ่งขึ้น