วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

การไม่ออกเสียงควบกล้ำ ซึ่งเป็นการออกเสียงแบบไม่มาตรฐาน เป็นปรากฏการณ์ที่พบในหลายภาษา รวมทั้งในภาษาไทยด้วย ดังจะเห็นได้ในงานวิจัยของเลสลี บีบี (Beebe, 1974) ซึ่งพบว่าปัจจัยทางสังคมมีอิทธิพลต่อการออกเสียงควบกล้ำ ร ล ว ในภาษาไทยกรุงเทพ ในภาษาไทยถิ่นภาคกลางบางภาษาก็มีการไม่ออกเสียงพยัญชนะ /¬w/ ใน /kw/ และ /khw/ เช่น ออกเสียง กวาด เป็น “ฝาด” ความ เป็น “ฟาม” ผู้วิจัยจึงสนใจที่จะศึกษาการแปรของพยัญชนะควบกล้ำ (kw) และ (khw) ในภาษาไทยถิ่นอยุธยา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์รูปแปรของพยัญชนะควบกล้ำ (kw) และ (khw) ในภาษาไทยที่พูดในชุมชนตำบลบ้านแพรก อำเภอบ้านแพรก จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างรูปแปรของตัวแปรทางภาษาดังกล่าว กับตัวแปรทางสังคมได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา และ วัจนลีลา ข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์ได้จากการสัมภาษณ์ผู้บอกภาษาจำนวน 60 คน เพศหญิง 30 คนและเพศชาย 30 คน แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มคือ อายุ 10-20 ปี อายุ 30-40 ปี และอายุ 60 ปีขึ้นไป กลุ่มละ 20 คน การศึกษาแบ่งเป็น 3 ระดับ คือ ปริญญาตรีขึ้นไป มัธยมศึกษา และประถมศึกษา กลุ่มละ 20 คน ส่วนวัจนลีลาแบ่งเป็น 3 ระดับตามความเป็นทางการน้อยไปหามาก คือ การสัมภาษณ์ การอ่านบทความ และการอ่านรายการคำ ผลการวิเคราะห์ แสดงให้เห็นว่าตัวแปร (kw) มี 4 รูปแปร คือ รูปแปรมาตรฐาน [kw] กับรูปแปรไม่มาตรฐาน [k] [f] และ [khw] ส่วนตัวแปร (khw) มี 3 รูปแปร คือ รูปแปรมาตรฐาน [khw] กับรูปแปรไม่มาตรฐาน [kw] และ [f] รูปแปรของ (kw) และ (khw) ที่ปรากฏมากที่สุด คือ รูปแปรมาตรฐาน [kw] และ [khw] เมื่อนำตัวแปรทางสังคมมาพิจารณา โดยภาพรวมพบว่าการแปรของพยัญชนะควบกล้ำ (kw) และ (khw) มีความสัมพันธ์กับตัวแปรเพศ อายุ การศึกษา และวัจนลีลาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และพบประเด็นที่น่าสนใจ คือ มีการใช้รูปแปรมาตรฐานในเพศชายมากกว่าเพศหญิง ซึ่งเป็นข้อค้นพบที่ตรงข้ามกับสมมติฐาน เมื่อพิจารณาตัวแปรทางสังคมแต่ละตัวแปรโดยควบคุมตัวแปรอื่น พบว่า ตัวแปร (kw) ไม่ได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางสังคมเลย ยกเว้นการศึกษาที่ทำให้ผู้หญิงที่มีการศึกษาออกเสียงมาตรฐาน [kw] มากกว่าผู้หญิงที่ไม่มีการศึกษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนตัวแปร (khw) พบว่าปัจจัยทางสังคมมีผลกระทบต่อการออกเสียงมาตรฐาน [khw] ของทุกกลุ่มอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ยกเว้นการออกเสียงของกลุ่มเพศชายที่ไม่ได้รับอิทธิพลจากอายุและการศึกษา ผลการวิจัยแสดงให้เห็นการเปลี่ยนแปลงที่กำลังดำเนินอยู่ของเสียงพยัญชนะ /kw/ และ /khw/ สรุปได้ว่าผู้พูดภาษาไทยถิ่นอยุธยานิยมใช้รูปแปรมาตรฐาน [kw] และ [khw] อย่างเด่นชัด และมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้นในกลุ่มผู้บอกภาษาที่มีอายุน้อย และในกลุ่มที่มีการศึกษาสูง จึงอาจทำนายได้ว่ารูปแปรไม่มาตรฐานอาจหมดไปในอนาคต