วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาและกลวิธีทางภาษาในสารคดีท่องเที่ยวของนิ้วกลม จากงานเขียนสารคดีท่องเที่ยวจำนวนทั้งสิ้น 6 เล่ม ผลการศึกษาสรุปได้ว่า ด้านเนื้อหา นิ้วกลมเสนอข้อมูลหลัก 2 ประการคือ 1) ข้อมูลเกี่ยวกับการท่องเที่ยวและ 2)ทรรศนะของผู้เขียน ข้อมูลเกี่ยวกับการท่องเที่ยวประกอบด้วย 1)ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับสถานที่ท่องเที่ยว 2) คำแนะนำสำหรับนักเดินทาง 3) เกร็ดเสริม ส่วนทรรศนะของผู้เขียนประกอบด้วย 1) ทรรศนะเกี่ยวกับโลก และ 2) ทรรศนะเกี่ยวกับชีวิต นิ้วกลมได้เน้นการนำเสนอทรรศนะของผู้เขียนมากกว่าเสนอข้อมูลเกี่ยวกับการท่องเที่ยว และแม้แต่การเสนอข้อมูลท่องเที่ยว บางครั้ง นิ้วกลมก็ยังสามารถเชื่อมโยงเข้าสู่ประเด็นทรรศนะเกี่ยวกับโลกและชีวิต ทรรศนะเกี่ยวกับโลก ได้แก่ 1)โลกคือแหล่งเรียนรู้ 2)โลกและสิ่งมีชีวิตต่างๆ ในโลกล้วนต้องพึ่งพากัน 3) โลกและสิ่งแวดล้อมถูกทำลายลงด้วยน้ำมือมนุษย์ และ 4)โลกเป็นของสิ่งมีชีวิตในวัยหนุ่มสาว ส่วนทรรศนะเกี่ยวกับชีวิตซึ่งเป็นทรรศนะที่นิ้วกลมเน้นมากที่สุดประกอบด้วย 1) มนุษย์ควรเข้าใจชีวิตในด้านต่างๆ คือ มนุษย์ต้องมีความสัมพันธ์กับผู้อื่น, มนุษย์มีชีวิตไม่ยืนยาว, มนุษย์มีความฝันและความหวัง,มนุษย์ต้องพบอุปสรรค และมนุษย์มีชีวิตอยู่เพื่อเรียนรู้สิ่งต่างๆ 2)มนุษย์ควรใช้ชีวิตอย่างมีความสุข นิ้วกลมเสนอว่าความสุขเกิดจากสิ่งต่างๆ ได้แก่ การยอมรับความแตกต่าง, การเอื้อเฟื้อแบ่งปัน,การเห็นคุณค่าของตนเอง, การมีมิตรภาพต่อกัน, ความพอใจในสิ่งที่ตนมี, การมีความหวังและศรัทธา, การต่อสู้กับอุปสรรค และความสุขอยู่รอบตัวเรา ด้านกลวิธีทางภาษาพบว่า นิ้วกลมใช้กลวิธีทางภาษาที่หลากหลายและน่าสนใจในการเสนอทรรศนะ ได้แก่ 1)การเน้น 2)การเล่นคำ 3)การละเมิดการเกิดคู่กัน 4)การใช้ความเปรียบ 5)การใช้คำถามเชิงวาทศิลป์ 6)การสรุปด้วยคำคม 7)การกล่าวอ้างข้อความ 8)การใช้บทสนทนา กลวิธีทางภาษาต่างๆ มักไม่ค่อยปรากฏอยู่อย่างโดดเดี่ยว หากแต่มักปรากฏร่วมกับกลวิธีอื่นๆ ในการเสนอทรรศนะแต่ละครั้ง