วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

โดยปรกติแล้วการเคลื่อนที่และการวางตัวของอวัยวะในช่องปากขณะทำการเปล่งเสียงเพื่อการสื่อสารไม่สามารถถูกสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่า การใช้แบบจำลองอวัยวะในช่องทางเสียงแสดงกลไกการเปลี่ยนแปลงรูปร่างพื้นที่หน้าตัดช่องทางเสียงในการเปล่งเสียงพูด จะเป็นเครื่องมือในการเรียนการเปล่งเสียงพูดอย่างถูกต้อง และสามารถสังเคราะห์เสียงจากรูปร่างช่องทางเสียงที่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดช่วงเวลาในการเปล่งเสียงต่อเนื่องวิทยานิพนธ์นี้นำเสนอพารามิเตอร์ที่ใช้ควบคุมรูปร่างของช่องทางเสียงและพารามิเตอร์ที่ควบคุมลักษณะของหน่วยเสียง เพื่อการแสดงกลไกการเปล่งเสียงพูดที่ถูกต้องจึงเสนอวิธีการหารูปร่างพื้นที่หน้าตัดของช่องทางเสียงของหน่วยเสียงพยัญชนะและหน่วยเสียงสระในภาษาไทยโดยเปรียบเทียบข้อมูลของความถี่ฟอร์แมนต์อันดับที่ 1 ถึง 3 ของเสียงสังเคราะห์ที่ได้กับข้อมูลของเสียงภาษาไทยจากเสียงพูดจริง รวมทั้งเสนอวิธีการหาการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่หน้าตัดของช่องทางเสียงขณะเปล่งเสียงโดยใช้เส้นโค้งเบซิเยร์ที่สามารถสร้างเส้นโค้งรูปแบบต่าง ๆ เปลี่ยนแปลงไปตามจุดควบคุมความโค้งเบซิเยร์ จากนั้นทำการเปรียบเทียบกับลักษณะการเปลี่ยนแปลงของความถี่ฟอร์แมนต์ที่ 1 และ 2 จุดควบคุมความโค้งคู่ที่ให้ผลสหสัมพันธ์ของแนวฟอร์แมนต์ที่ 1 และ 2 ของเสียงสังเคราะห์และเสียงจริงมากที่สุดจะถูกเลือกให้เป็นจุดควบคุมเส้นการเปลี่ยนแปลงพื้นที่หน้าตัดของช่องทางเสียงของหน่วยเสียงพยัญชนะและคู่สระนั้น ๆ และเสนอการประมาณรูปร่างช่องทางเสียงพยัญชนะที่เกิดการใช้อวัยวะออกเสียงร่วมกับหน่วยเสียงสระที่ติดกัน ผลจากการเสนอวิธีการข้างต้นการหารูปร่างช่องทางเสียงสระด้วยการวิเคราะห์จากเสียงสังเคราะห์ที่ได้ให้ผลสอดคล้องกับรูปร่างช่องทางเสียงที่ใช้ในการออกเสียงจริง การประมาณการเปลี่ยนพื้นที่หน้าตัดของช่องทางเสียงขณะเปล่งเสียงให้ผลเฉพาะเจาะจงกับคู่พยัญชนะและสระเฉพาะตัว และเช่นเดียวกันผลวิเคราะห์การประมาณรูปร่างช่องทางเสียงพยัญชนะที่เกิดการใช้อวัยวะออกเสียงร่วมกับหน่วยเสียงสระข้างเคียงก็ได้ผลเฉพาะเจาะจงกับคู่พยัญชนะและสระคู่นั้นๆ