งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินปัญหาและความต้องการการแก้ปัญหาความยากจน เพื่อที่จะ ค้นหาแนวทางในการสนับสนุนความร่วมมือระหว่างเกษตรกรและหน่วยงานรัฐบาลที่เกี่ยวข้อง โดยใช้ กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในพื้นที่นำร่อง 9 ตำบลในจังหวัดนครปฐม ผลการประเมินเผยให้เห็นว่าปัญหาความยากจนมีสาเหตุมาจาก ค่าใช้จ่ายในครัวเรือน ค่าครองชีพที่ สูงต้นทุนการผลิตทางการเกษตรที่สูง ราคาผลผลิตเกษตรไม่แน่นอน โครงการของรัฐที่เอื้อต่อการเป็นหนี้ ของเกษตรกร ขาดแคลนความรู้และทักษะในการทำการเกษตร ขาดแคลนพื้นที่ที่ทำการเกษตรหรื้อมีพื้นที่ทำ การเกษตรและทรัพยากรธรรมชาติไม่เหมาะสม (เช่น ดินเสื่อมโทรม ขาดแคลนน้ำทางการเกษตร) แนวทาง การแก้ปัญหาซึ่งเสนอแนะ โดยเกษตรกร ได้แก่ การแก้ปัญหาด้วยตนเอง การร้องขอทรัพยากรที่จำเป็นจาก หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เกษตรมองว่าปัญหาที่สามารถแก้ไขได้ในระดับครัวเรือน การลดค่าใช้จ่ายที่ไม่ จำเป็น หรือค่าใช้จ่ายสุรุ่ยสุร่าย จะช่วยบรรเทาปัญหาค่าครองชีพสูงได้ การลดปัจจัยการผลิตโดยการใช้ปุ๋ย อินทรีย์(ปุ๋ยคอก)จะช่วยลดการใช้ปุ๋ยเคมี การรวมกลุ่มจะช่วยสร้างในการต่อรอง เพื่อแก้ปัญหาราคาผลผลิค ที่ไม่แน่นอน สำหรับการขาดแคลนความรู้และทักษะในการทำการเกษตร การรวมกลุ่มเพื่อของบประมาณ สนับสนุนในการจัดฝึกอบรมและศึกษาดูงานให้แก่เกษตรกรจะช่วยเพิ่มพูนความรู้และทักษะด้านการเกษตร เกี่ยวกับปัญหา ทางการเกษตรอื่นๆ เช่น การระบาดของโรคและแมลง และปัญหาโครงสร้าง (ระบบ ชลประทาน) การติดต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อร้องขอความช่วยเหลือจะช่วยแก้ปัญหาได้ การแก้ปัญหาความยากจนเรียกร้องให้รัฐบาลทำงานอย่างใกล้ชิดด้วยความร่วมมือจากเกษตรกร ซึ่ง ได้นำเสนอไว้ในงานวิจัยนี้ The proposed research aimed to assess farmers’ problems and needs for poverty problem solving in order to find out guidelines on promoting farmer’s collaboration with the concerned government agencies through community participatory approach to poverty problem solving in 9 pilot sub-districts of Nakhon Pathom province. The findings revealed that poverty problems were caused by household expenditure, high cost of living, high cost of agricultural production, fluctuating produce prices, government project promoting farmers’ debt, lack of knowledge and skills in farming, lack of farmlands, or inappropriate farmlands and natural resources (e.g., degraded soil, irrigation water shortage). Guidelines, as suggested by farmers, on solutions to the problems were problem solving by themselves, group formation and request for necessary resources from the concerned agencies. Farmer perceived that the problems that could be solved by themselves were household expenditure. Reduction of unnecessary/luxury expenses would alleviate high cost of living problem. Reduction of farm input factors by using organic fertilisers (manure) would reduce the use of chemical fertilisers. In order to cope with fluctuating produce prices, group formation would create bargaining power. For lack of knowledge and skills for farming, group formation and request for supporting budget for organising training and study visit for farmers would enhance farmers’ agricultural knowledge and skills. With respect to other agricultural problems such as disease and insect epidemic, and infrastructure (irrigation systems), contact the relevant agencies to request for assistance would help. Solving farmer’s poverty problem calls for government working in close collaboration with farmers. These are also discussed.