ปัญหาข้อพิพาทที่ดินระหว่างรัฐและเอกชนกับราษฎรที่ยากจนจนเป็นเรื่องฟ้องร้องดำเนินคดีมีมาช้านานและมีแนวโน้มรุนแรงมากขึ้น ราษฎรผู้ต้องคดีสะท้อนถึงความไม่เป็นธรรม จากกลไกรัฐและกระบวนการยุติธรรมจึงมักแพ้คดีต้องสูญเสียที่ดินอยู่อาศัย เป็นหนี้สิน คดีที่ดิน จึงมีความรุนแรงและส่งผลกระทบให้ราษฎรยากจนจำนวนมากได้รับความเดือดร้อน การศึกษาวิจัยกระบวนการยุติธรรมปัญหาและแนวทางแก้ไขกรณีคดีความเรื่องที่ดิน มีวัตถุประสงค์เพื่อทำความเข้าใจกับสาเหตุและปัจจัยที่ก่อให้เกิดปัญหาเพื่อวิเคราะห์ปัญหาและข้อจำกัดของกระบวนการยุติธรรมและ ข้อกฎหมาย เพื่อสร้างข้อเสนอแนะในการปรับปรุงและพัฒนากระบวนการยุติธรรม การปฏิบัติงานของหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องกับการจัดการที่ดิน รวมทั้งการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายร่วมกัน ผลจากการวิจัยพบความไม่เป็นธรรมคดีที่ดิน แบ่งตามลักษณะปัญหาได้ 5 ด้าน ดังนี้ 1) ด้านข้อมูลและพยานหลักฐานพบความไม่เป็นธรรมในประเด็นเอกชนเข้าถึงที่ดินปกปิดของราชการทำให้เอกชนที่ทราบที่ดินทำเลทองที่อยู่ในแผนพัฒนาของรัฐเข้าไปจัดการให้ราษฎร ที่ถือครองที่ดินออกไปจากที่ดินด้วยวิธีการที่ไม่สุจริตและไม่เป็นธรรมกับราษฎร ราษฎรไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลหลักฐานของทางราชการทำให้ไม่สามารถที่จะตรวจสอบความถูกต้องของการออกเอกสารที่ดิน ที่สันนิษฐานว่ามิชอบด้วยกฎหมาย การปลอมแปลงหรือสร้างหลักฐานเท็จให้เป็นเอกสารสิทธิ์และนำไปใช้เป็นหลักฐานฟ้องศาลและศาลมักจะเชื่อหลักฐานของหน่วยงานราชการ การฟอกที่ดิน ผ่านธนาคารพาณิชย์และหน่วยงานของรัฐ 2) ด้านการปฏิบัติของเจ้าหน้าที่รัฐพบความไม่เป็นธรรมในประเด็นเจ้าหน้าที่รัฐประพฤติมิชอบ เจ้าหน้าที่รัฐจำกัดการทำมาหากินและการพัฒนาด้านต่าง ๆ ของชุมชนและราษฎร ผู้ต้องคดี หน่วยงานของรัฐคู่คดีไม่ให้ความร่วมมือในการแก้ปัญหาทางนโยบาย เจ้าหน้าที่ปฏิบัติการกับราษฎรคู่พิพาทด้วยความรุนแรง 3) ด้านการฟ้องคดีและการพิจารณาคดีพบความไม่เป็นธรรมในประเด็นการฟ้องคดี ต่อราษฎรโดยขาดพยานหลักฐานที่เพียงพอ ฟ้องคดีจำนวนมากเป็นการเพิ่มภาระคดีให้ราษฎร การบังคับคดีขับไล่ราษฎรให้ออกจากที่ดินในขณะกระบวนการยุติธรรมยังไม่สิ้นสุด และการลงโทษที่ส่งผลกระทบรุนแรงต่อครอบครัว 4) ด้านการต่อสู้คดีพบความไม่เป็นธรรมในประเด็นคดียืดเยื้อราษฎรไม่มีทุนทรัพย์และเวลามาต่อสู้คดี ราษฎรมีข้อจำกัดด้านภาษาที่ใช้สื่อสารในกระบวนการยุติธรรม ขาดผู้ให้คำปรึกษาแนะนำด้านกฎหมาย และผู้มีอาชีพให้คำปรึกษาด้านกฎหมายไม่เอาใจใส่และความไม่สุจริตกับราษฎร 5) ด้านการเยียวยาผู้บริสุทธิ์พบความไม่เป็นธรรมในประเด็นขาดการเยียวยาราษฎร ที่ถูกจำคุกโดยศาลตัดสินไม่มีความผิดตามคำฟ้อง