วิทยานิพนธ์ (วท.ม )--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

จากปัญหาการเสื่อมโทรมของปะการังและระบบนิเวศปะการังในปัจจุบัน จึงทำการศึกษาวิธีการเพาะขยายพันธุ์ปะการังโดยอาศัยคุณสมบัติการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ เพื่อนำมาใช้เป็นแนวทางใหม่ในการฟื้นฟูแนวปะการังของประเทศที่นิยมใช้วิธีการย้ายปลูกปะการัง ซึ่งเป็นวิธีการที่ใช้คุณสมบัติการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศเป็นหลัก การศึกษาครั้งนี้ ได้ทำกาศึกษาปะการังเขากวาง Acropora spp. รวม 4 ชนิด โดยทำการเก็บเซลล์สืบพันธุ์ปะการังที่มีการปล่อยตามธรรมชาติจากบริเวณอ่าวสัตหีบ จังหวัดชลบุรี นำเซลล์สืบพันธุ์ดังกล่าวมาปฏิสนธิและอนุบาลต่อในระบบเลี้ยงบนบกเป็นเวลา 9 เดือน เพื่อนำตัวอ่อนปะการังที่ได้ไปใช้ฟื้นฟูแนวปะการังธรรมชาติต่อไป ผลการติดตามการสร้างและปล่อยเซลล์สืบพันธุ์ของปะการัง Acropora spp. บริเวณพื้นที่ดังกล่าว ในรอบปี 2549 – 2551 พบว่า ปะการังมีช่วงเวลาการปล่อยเซลล์สืบพันธุ์ระหว่างเดือนมกราคมถึงเดือนมีนาคมของทุกปี โดยปล่อยขณะที่น้ำค่อนข้างนิ่งในช่วงคืน 5 – 12 ค่ำ ของทั้งข้างขึ้นและข้างแรม เมื่อนำเซลล์สืบพันธุ์ของปะการังมาปฏิสนธิในโรงเพาะขยายพันธุ์ปะการัง พบว่า อัตราการปฏิสนธิของเซลล์สืบพันธุ์ของปะการังทุกชนิดมีค่าสูงกว่าร้อยละ 90 ตัวอ่อนปะการังภายหลังการปฏิสนธิมีพัฒนาการอย่างต่อเนื่องและเปลี่ยนเป็นตัวอ่อนระยะว่ายน้ำในชั่วโมงที่ 36 – 40 หลังการปฏิสนธิ อัตราการเปลี่ยนเป็นตัวอ่อนระยะว่ายน้ำสูงกว่าร้อยละ 87 ตัวอ่อนลงเกาะบนพื้นผิวเมื่ออายุ 4 วันหลังการปฏิสนธิ อัตราการลงเกาะบนพื้นผิวร้อยละ 49 – 75 ทั้งนี้ ความสามารถในการลงเกาะของตัวอ่อนปะการังมีค่าลดลงเมื่อตัวอ่อนมีอายุมากขึ้น นอกจากนั้น พบการลงเกาะของตัวอ่อนปะการังมากที่สุดบริเวณด้านล่างและด้านข้างของแผ่นกระเบื้อง โดยแผ่นกระเบื้องที่มีการลงเกาะมากที่สุดได้แก่แผ่นกระเบื้องที่ผ่านการแช่ในทะเลระยะเวลา 3 เดือน อนึ่ง การติดตามอัตรารอดและการเติบโตของตัวอ่อนปะการังระยะหลังการลงเกาะ พบว่า ตัวอ่อนมีอัตราการตายสูงในช่วงอายุ 3 เดือนแรก ซึ่งเป็นระยะที่ตัวอ่อนปะการังมีการชักนำสาหร่ายซูแซนเทลลีเข้ามาอยู่ร่วมอาศัย หลังจากนั้นอัตรารอดค่อนข้างคงที่โดยมีอัตรารอดเฉลี่ยที่ร้อยละ 33.0 ± 3.55 เมื่ออายุ 9 เดือน ซึ่งสอดคล้องกับการเติบโตของตัวอ่อนที่ค่อนข้างคงที่ในช่วงเวลาเดียวกัน จากนั้นขนาดของตัวอ่อนจึงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมีขนาดความกว้างของส่วนกว้างสูงสุดที่ 11.9 ± 9.85 มิลลิเมตร เมื่ออายุได้ 9 เดือน