วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539

การวิจัยครั้งนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาการนำเสนอเนื้อหาทางการเมืองของหนังสือพิมพ์ไทยในสมัยรัฐบาล ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช และรัฐบาลนายธานินทร์ กรัยวิเชียร ซึ่งเป็นรัฐบาลที่มีความแตกต่างกันในการใช้อำนาจรัฐบริหารประเทศ โดยวิเคราะห์เนื้อหาทางการเมือง ซึ่งแบ่งเป็น ประเภทข่าวการเมืองและ ความคิดเห็นทางการเมือง เพื่อศึกษาเปรียบเทียบในด้าน ความหลากหลายของปริมาณเนื้อหาทางการเมือง ทิศทางของการนำเสนอเนื้อหาทางการเมือง และ ระดับความเร้าใจของเนื้อหาทางการเมือง โดยศึกษาจากหนังสือพิมพ์ไทยรัฐและสยามรัฐ จำนวน 266 ฉบับ ระหว่างวันที่ 21 เม.ย. 19 – 20 ต.ค. 20 ผลการวิเคราะห์เนื้อหาพบว่า การนำเสนอเนื้อหาทางการเมืองของหนังสือพิมพ์ ของ 2 สมัยรัฐบาล มีความแตกต่างกันในด้านปริมาณเนื้อหา ทิศทาง และระดับความเร้าใจ โดยหนังสือพิมพ์ในสมัยรัฐบาล ม.ร.ว.เสนีย์ จะมีปริมาณเนื้อหาและระดับความเร้าใจ สูงกว่า หนังสือพิมพ์สมัยรัฐบาลนายธานินทร์ ส่วนในด้านทิศทางพบว่าหนังสือพิมพ์สมัยรัฐบาลธานินทร์ เสนอเนื้อหาทิศทางลบน้อยลงและเพิ่มเนื้อหาทิศทางเป็นกลางขึ้น ส่วนเนื้อหาทิศทางบวกลดลงเล็กน้อย โดยสรุป เมื่อรัฐบาลเกิดการเปลี่ยนแปลงการใช้อำนาจรัฐจากระบอบประชาธิปไตยมาสู่ระบอบอำนาจนิยม ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในการควบคุมหนังสือพิมพ์ หนังสือพิมพ์ไม่สามารถเสนอเนื้อหาทางการเมืองดังที่เคยเป็นมาได้ โดยหนังสือพิมพ์จึงปรับตัวเพื่อรักษาสถานภาพของหนังสือพิมพ์ไว้นั่นเอง