ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ ระหว่างการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมและเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์ ความสัมพันธ์ระหว่างการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมและเจตคติ เชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนจำแนกตามเพศ ระดับชั้นและ แนวคิดในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ เปรียบเทียบการใช้ เหตุผลเชิงจริยธรรมของนักเรียนที่มีความแตกต่างในเรื่องเพศ ระดับชั้น และแนวคิดในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ และเปรียบเทียบเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนที่มี ความแตกต่างในเรื่องเพศ ระดับชั้น และแนวคิดในการแก้ปัญหา ทางวิทยาศาสตร์ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ของโรงเรียนมัธยมศึกษาในจังหวัดกาฬสินธุ์ พบว่าการใช้เหตุผล เชิงจริยธรรมและเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์ มีความสัมพันธ์กัน อยู่ในระดับต่ำ นักเรียนชายและนักเรียนหญิงมีการใช้เหตุผล เชิงจริยธรรมไม่แตกต่างกัน แต่นักเรียนชายและนักเรียนหญิง มีเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์แตกต่างกัน นักเรียนที่มีระดับชั้นต่างกัน มีการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมแตกต่างกัน โดยนักเรียนชั้น ม.3 มีการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมสูงกว่านักเรียนชั้น ม.1 นักเรียนที่มี ระดับชั้นต่างกันมีเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์แตกต่าง โดยนักเรียน ชั้น ม.3 มีเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์สูงกว่านักเรียนชั้น ม.2 และ ม.1 และนักเรียนชั้น ม.2 มีเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์สูงกว่า นักเรียนชั้น ม.1 นักเรียนที่มีแนวคิดในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ ทั้ง 3 กลุ่ม คือ กลุ่มความรู้ ความจำ กลุ่มการนำความรู้ไปใช้ และกลุ่มคิดค้นคว้าหาคำตอบ มีการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรม ไม่แตกต่างกัน แต่นักเรียนทั้ง 3 กลุ่มดังนี้ มีเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์ แตกต่างกัน โดยนักเรียนกลุ่มการนำความรู้ไปใช้มีเจตคติ เชิงวิทยาศาสตร์สูงกว่ากลุ่มความรู้ความจำและกลุ่มคิดค้นคว้าหาคำตอบ และนักเรียนกลุ่มความรู้ความจำมีเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์สูงกว่า กลุ่มคิดค้นคว้าหาคำตอบ ไม่มีปฏิสัมพันธ์กันระหว่างเพศ ระดับชั้น และแนวคิดในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ ในด้านการใช้เหตุผล เชิงจริยธรรมและด้านเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์